HSK 4 · ชนิดของคำ › คำลักษณนาม › ลักษณนามสำหรับกริยา
คำลักษณนามบอกจำนวนการกระทำระดับ HSK 4: 场 (chǎng / cháng), 顿 (dùn) และ 趟 (tàng)
ลักษณนามบอกการกระทำใช้นับครั้งหรือช่วงเหตุการณ์ 场 รวมเหตุการณ์หรือช่วงหนึ่ง 顿 นับมื้ออาหารหรือการกระทำเป็นชุด และ 趟 นับเที่ยวเดินทางหรือการไปเยี่ยม ความหมายเหล่านี้ไม่ได้รับรองว่าหายป่วยแล้วหรือเดินทางกลับมาแล้วโดยตัวมันเอง

昨天晚上这里下了一场大雨。
一场 นับฝนเป็นหนึ่งเหตุการณ์ ตัวอย่างนี้ใช้การอ่านอ้างอิง yī cháng ส่วน chǎng ก็ได้ยินบ่อยในภาษาพูด การนับนี้ไม่ได้ระบุระยะเวลาที่แน่นอน
× 因为弟弟把杯子打破了,妈妈批评了一顿他。
ไม่ถูกต้อง: คำบุรุษสรรพนามอย่าง 他 (tā) ไม่สามารถวางไว้หลังกลุ่มคำลักษณนามบอกการกระทำ 一顿 (yī dùn) ได้ ให้แก้เป็น 妈妈批评了他一顿
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 因为弟弟把杯子打破了,妈妈批评了他一顿。
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
คำลักษณนามบอกจำนวนการกระทำคืออะไร และวางไว้ตรงไหนของประโยค?
ในโครงร่างไวยากรณ์ HSK 4 ที่อ้างอิง 场、顿 และ 趟 อยู่ในกลุ่ม 动量词 (dòngliàngcí) หรือลักษณนามบอกจำนวนการกระทำ ใช้วางหลังคำกริยาเพื่อนับครั้งหรือช่วงเหตุการณ์ บางคำใช้ในกลุ่มคำนามที่นับเหตุการณ์ได้ด้วย จึงต้องดูหน้าที่ในประโยค ไม่ใช่ดูเพียงว่ามีกริยาวางข้างหน้าหรือไม่
ในตัวอย่างพื้นฐาน วลีบอกจำนวนอยู่หน้ากรรมที่เป็นคำนามทั่วไป หรืออยู่หลังกริยาเมื่อไม่มีกรรม หากกรรมเป็นสรรพนามบุรุษ โดยปกติจะอยู่หน้าวลีบอกจำนวน เช่น 批评了他一顿 นี่คือลำดับกริยา–กรรมพื้นฐาน โครงสร้างอื่นอาจยกกรรมไว้ก่อน เช่น 把他批评了一顿
การใช้ 场 (chǎng / cháng) สำหรับกระบวนการและเหตุการณ์ที่สมบูรณ์
场 ใช้รวมเหตุการณ์หรือช่วงหนึ่ง เช่น ฝน อาการป่วย หรือการร้องไห้ ไม่ได้ยืนยันด้วยตัวมันเองว่าอาการป่วยหายสนิทแล้ว การอ่านต่างกันได้ตามแหล่งอ้างอิงและภาษาพูด บทนี้ใช้ cháng ในตัวอย่างฝน ป่วย และร้องไห้ และใช้ chǎng ใน 一场比赛 หรือ 一场电影 จึงไม่ควรใช้ประเภทเหตุการณ์เพียงอย่างเดียวตั้งกฎเสียงที่ใช้ได้ทุกกรณี
昨天晚上这里下了一场大雨。
一场 นับฝนเป็นหนึ่งเหตุการณ์ ตัวอย่างนี้ใช้การอ่านอ้างอิง yī cháng ส่วน chǎng ก็ได้ยินบ่อยในภาษาพูด การนับนี้ไม่ได้ระบุระยะเวลาที่แน่นอน
他上个月生了一场大病,休息了两个星期。
生了一场大病 บอกช่วงที่ป่วยหนัก การพักสองสัปดาห์ไม่ได้ยืนยันว่าหายสนิทแล้ว
听到这个好消息,她激动地哭了一场。
ถูกต้อง: 哭了一场 (kū le yī cháng) ไม่มีกรรม ดังนั้นกลุ่มคำลักษณนามบอกการกระทำจึงวางตามหลังคำกริยาและ 了 (le) ได้โดยตรง
ใน 下了一场大雨 และ 生了一场大病 วลี 一场 อยู่ระหว่างกริยากับนามบอกเหตุการณ์ 场 ใช้รวมเป็นหนึ่งเหตุการณ์ ส่วน 大 บอกความหนักหรือความรุนแรง จึงไม่ควรถือว่า 场 เพียงคำเดียวบอกระดับนั้น
การใช้ 顿 (dùn) สำหรับมื้ออาหาร การตำหนิ และการกระทำที่จัดหนักเป็นชุด
คำลักษณนาม 顿 (dùn) ใช้กับคำกริยาในขอบเขตที่แคบกว่ามาก บทบาทหลักสองประการของคำนี้คือการนับการกระทำที่เกี่ยวกับการรับประทานอาหารเป็นมื้อ และการนับการกระทำต่อผู้อื่นที่เกิดขึ้นอย่างรุนแรงเป็นชุด โดยเฉพาะการดุด่า การวิพากษ์วิจารณ์ การชมเชย หรือการทุบตี ในทั้งสองกรณี 顿 จะตีกรอบให้การกระทำนั้นเป็นช่วงเหตุการณ์ที่เข้มข้นและจบในตัวเอง
今天是你的生日,我请你吃一顿好饭。
ถูกต้อง: 一顿 (yī dùn) เป็นคำลักษณนามมาตรฐานสำหรับมื้ออาหาร และวางอยู่หน้าคำนามที่เป็นกรรม 好饭 (hǎo fàn) ซึ่งต่างจากภาษาไทยที่วางคำว่า "สักมื้อ" ไว้หลังคำนาม
因为弟弟把杯子打破了,妈妈批评了他一顿。
ถูกต้อง: เนื่องจากกรรม 他 (tā) เป็นคำบุรุษสรรพนาม จึงต้องวางไว้หลัง 批评了 (pīpíng le) ทันที และอยู่ข้างหน้า 一顿 (yī dùn) ซึ่งลำดับนี้จะเหมือนกับในภาษาไทย
สำหรับมื้ออาหาร คำว่า 一顿 จะวางอยู่ระหว่าง 吃 (chī) และ 饭 (fàn) แต่สำหรับคำกริยาอย่าง 批评 (pīpíng, วิจารณ์หรือตำหนิ) หรือ 骂 (mà, ดุด่า) เป้าหมายของการกระทำมักเป็นบุคคลที่แสดงด้วยคำสรรพนามหรือคำนามชี้เฉพาะ ดังนั้น 一顿 จึงปรากฏอยู่ที่ท้ายอนุประโยคตามหลังกรรม
การใช้ 趟 นับเที่ยวเดินทาง การไปเยี่ยม และการทำธุระ
趟 นับเที่ยวเดินทางหรือการไปเยี่ยม มักใช้กับ 去、来、回、跑 หรือภาคแสดงที่เกี่ยวกับการเดินทาง การทำธุระมักมีการกลับมา แต่ 趟 ไม่ได้รับรองเช่นนั้น เช่น 他去了一趟北京,后来就留在那里了 ใช้ได้ ให้ใช้กับการกระทำที่เกี่ยวกับการเดินทาง ไม่ใช้แทน 次 ได้ทั่วไป
下午我得去一趟银行办张新卡。
去一趟银行 นับการไปธนาคารหนึ่งเที่ยว จุดประสงค์คือทำบัตรใหม่ ประโยคไม่ได้บอกตรง ๆ ว่าเดินทางกลับมาแล้ว
เมื่อใช้กับคำนามบอกสถานที่ เช่น 银行 (yínháng, ธนาคาร) หรือ 北京 (Běijīng, ปักกิ่ง) คุณสามารถวาง 一趟 ไว้ข้างหน้าจุดหมายปลายทาง (去一趟银行) หรือวางไว้ข้างหลังจุดหมายปลายทาง (去银行一趟) ก็ได้โดยที่ความหมายไม่เปลี่ยน
ข้อเปรียบเทียบและข้อผิดพลาดที่ผู้เรียนพบบ่อย
- 场 เทียบกับ 次: 次 นับครั้งโดยทั่วไป ส่วน 场 มองเป็นช่วงเหตุการณ์ ไม่ได้กำหนดระยะเวลา ความรุนแรง หรือผลการฟื้นตัวไว้ตายตัว
- 顿 (dùn) เทียบกับ 场 (chǎng / cháng): ทั้งสองคำสามารถตามหลังคำกริยาที่มีความเข้มข้นได้ แต่ 顿 เป็นคำมาตรฐานสำหรับมื้ออาหารและการวิพากษ์วิจารณ์หรือการดุด่าที่มุ่งตรงไปยังบุคคล ในขณะที่ 场 เป็นคำมาตรฐานสำหรับสภาพอากาศ อาการเจ็บป่วย และการร้องไห้
- 趟 เทียบกับ 次: ทั้งสองใช้นับการไปหรือมากับ 去 หรือ 来 ได้ 趟 เน้นเที่ยวเดินทางหรือธุระ ส่วน 次 เป็นการนับทั่วไป 趟 ไม่ใช่หลักฐานว่าเดินทางไปกลับเสร็จแล้ว
กับดักทางโครงสร้างที่ผู้เรียนมักพลาดบ่อยที่สุดคือเรื่องลำดับคำเมื่อใช้ร่วมกับคำบุรุษสรรพนาม เนื่องจากผู้เรียนคุ้นเคยกับวลีอย่าง 吃一顿饭 (chī yī dùn fàn) ซึ่งคำลักษณนามวางอยู่หน้าคำนาม จึงมักเผลอนำ 一顿 ไปวางไว้หน้ากรรมที่เป็นคำสรรพนามด้วย ในภาษาจีนกลาง คำบุรุษสรรพนามไม่สามารถวางตามหลังกลุ่มคำลักษณนามบอกการกระทำได้ (โครงสร้างที่ถูกต้องจะตรงกับลำดับคำในภาษาไทยพอดี เช่น "ตำหนิเขายกหนึ่ง")
× 因为弟弟把杯子打破了,妈妈批评了一顿他。
ไม่ถูกต้อง: คำบุรุษสรรพนามอย่าง 他 (tā) ไม่สามารถวางไว้หลังกลุ่มคำลักษณนามบอกการกระทำ 一顿 (yī dùn) ได้ ให้แก้เป็น 妈妈批评了他一顿
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 因为弟弟把杯子打破了,妈妈批评了他一顿。
คำถามที่พบบ่อย
เมื่อใช้กับภาพยนตร์หรือการแข่งขัน คำว่า 场 เป็นคำลักษณนามบอกการกระทำเสมอไปหรือไม่?
ไม่จำเป็น 一场电影 นับรอบฉาย และ 看了一场电影 ก็ยังมีกลุ่มคำนาม 一场电影 การมีกริยาวางข้างหน้าเพียงอย่างเดียวไม่ได้ตัดสินว่าควรวิเคราะห์ 场 เป็นลักษณนามนามหรือกริยา ในการใช้จริงให้จำคู่คำและสิ่งที่กำลังนับ
จุดหมายปลายทางควรวางไว้ข้างหน้าหรือข้างหลัง 一趟?
วางจุดหมายได้ทั้งสองลำดับอย่างเป็นธรรมชาติ: 去一趟超市 (qù yī tàng chāoshì) และ 去超市一趟 (qù chāoshì yī tàng) ทั้งคู่เป็นการนับเที่ยวเดียวกัน ให้เลือกตามจังหวะหรือจุดเน้นของประโยค
สามารถละตัวเลข 一 (yī) ที่อยู่ข้างหน้า 场, 顿 และ 趟 ได้หรือไม่?
บางครั้งละได้ในกลุ่มคำภาษาพูดที่ใช้กัน เช่น 去趟银行 หรือ 吃顿饭 รูปเต็มที่มี 一 ก็ชัดเจนเช่นกัน การละ 一 ไม่ได้ไม่สุภาพหรือผิดไวยากรณ์โดยตัวมันเอง และไม่ได้หมายความว่าละตัวเลขทุกตัวได้