HSKReadyดาวน์โหลดแอปHSK 3 · ส่วนประกอบของประโยค › บทเสริม › บทเสริมบอกความเป็นไปได้ 1
บทเสริมบอกความเป็นไปได้ 1 ในระดับ HSK 3: คำกริยา + 得/不 + คำกริยา/คำคุณศัพท์
ในภาษาจีน บทเสริมบอกความเป็นไปได้จะแทรกคำว่า 得 (de) หรือ 不 (bu) ไว้ระหว่างคำกริยาหลักที่แสดงการกระทำกับคำกริยาหรือคำคุณศัพท์ที่บอกผลลัพธ์ เพื่อชี้แจงว่าสามารถบรรลุผลลัพธ์นั้นได้หรือไม่ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด
电影票太贵了，我买不起。
ใช้คำกริยา 起 (qǐ) หลัง 买不 (mǎi bu) เป็นบทเสริมบอกความเป็นไปได้รูปตายตัว มีความหมายว่า ไม่มีกำลังทรัพย์พอที่จะซื้อไหว
× 我买不票到。
ลำดับคำที่ต้องการคือ 我买不到票 โดยกรรม 票 อยู่หลัง 买不到 ไม่แทรกระหว่าง 不 กับ 到
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 我买不到票。
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
บทเสริมบอกความเป็นไปได้คืออะไร
โครงร่างการสอบ HSK ระดับ 3 ที่ใช้ในบทเรียนระบุบทเสริมบอกความเป็นไปได้ 1 เป็น 动词+得/不+动词/形容词 บทเสริมนี้ระบุว่าการกระทำบรรลุผลได้หรือไม่ภายใต้เงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง เช่น ความสามารถของผู้กระทำ เวลา หรือทรัพยากรที่มี ผู้กระทำไม่จำเป็นต้องเป็นผู้พูด
รูปกริยาและบทเสริมบอกผลระบุการกระทำกับผล เช่น 买到 หรือ 洗干净 แต่ตัวรูปเองไม่ได้ยืนยันว่าเกิดเหตุการณ์แล้ว เช่น 看完再走 เป็นคำสั่งเกี่ยวกับสิ่งที่ควรทำก่อนออกไป เมื่อแทรก 得 หรือ 不 จะได้รูปบอกความเป็นไปได้ 买得到/买不到 และ 洗得干净/洗不干净 ในรูปนี้ 得 กับ 不 ที่ไม่เน้นเสียงโดยทั่วไปออกเสียงเบา
การสร้างรูปประโยค: บอกเล่า ปฏิเสธ และคำถาม
หลักสูตรได้จัดกลุ่มคำกริยาบอกผลลัพธ์และคำคุณศัพท์บอกผลลัพธ์ไว้ด้วยกันในโครงสร้างนี้ เนื่องจากใช้กฎการเรียงลำดับคำที่เหมือนกันทุกประการ คำกริยาหลักจะระบุการกระทำที่กำลังพยายามทำ และองค์ประกอบที่สอง ไม่ว่าจะเป็นคำกริยาอย่าง 完 (wán เสร็จ), 到 (dào ถึง/ได้รับ), 懂 (dǒng เข้าใจ), 起 (qǐ ไหวในแง่กำลังทรัพย์) หรือคำคุณศัพท์อย่าง 清楚 (qīngchu ชัดเจน), 干净 (gānjìng สะอาด), 饱 (bǎo อิ่ม) จะทำหน้าที่ระบุผลลัพธ์
ในภาษาจีนที่ใช้ในชีวิตประจำวันตามธรรมชาติ รูปปฏิเสธที่ใช้ 不 จะพบบ่อยกว่ามากในประโยคบอกเล่าทั่วไป ผู้พูดมักใช้เพื่ออธิบายว่าเหตุใดจึงไม่สามารถบรรลุเป้าหมายได้ ส่วนรูปบอกเล่าที่ใช้ 得 มักใช้เพื่อตอบคำถาม สร้างความมั่นใจให้ผู้อื่น หรือแสดงความขัดแย้งกับความคาดหวังในเชิงลบ
电影票太贵了，我买不起。
ใช้คำกริยา 起 (qǐ) หลัง 买不 (mǎi bu) เป็นบทเสริมบอกความเป็นไปได้รูปตายตัว มีความหมายว่า ไม่มีกำลังทรัพย์พอที่จะซื้อไหว
今天的工作不多，我做得完。
บทเสริมบอกความเป็นไปได้รูปบอกเล่าที่ใช้คำกริยาบอกผลลัพธ์ 完 (wán เสร็จ) เพื่อสร้างความมั่นใจแก่ผู้ฟังว่าปริมาณงานนั้นสามารถจัดการให้เสร็จได้
请坐前边，这儿看得清楚黑板。
ใช้คำคุณศัพท์บอกผลลัพธ์ 清楚 (qīngchu ชัดเจน) โดยมีกรรมตรง 黑板 (hēibǎn กระดานดำ) วางไว้หลังบทเสริมบอกความเป็นไปได้ทั้งหมด
这件白衬衫洗不干净了。
กรรม 这件白衬衫 (zhè jiàn bái chènshān) ถูกย้ายไปวางไว้ข้างหน้าในฐานะหัวเรื่อง ตามด้วยบทเสริมบอกความเป็นไปได้รูปปฏิเสธ 洗不干净 (xǐ bu gānjìng)
หากต้องการถามว่าสามารถบรรลุผลลัพธ์ได้หรือไม่ คุณสามารถเติมคำอนุภาคคำถาม 吗 (ma) ไว้ท้ายประโยคบอกเล่าที่ใช้บทเสริมบอกความเป็นไปได้ หรือนำรูปบอกเล่าและรูปปฏิเสธมาวางเรียงต่อกันเพื่อสร้างคำถามแบบซ้ำกริยาบอกเล่า-ปฏิเสธ
老师说话很快，你听得懂听不懂？
สร้างประโยคคำถามแบบซ้ำกริยาบอกเล่า-ปฏิเสธ โดยนำรูปบอกเล่า 听得懂 (tīng de dǒng) มาวางคู่กับรูปปฏิเสธ 听不懂 (tīng bu dǒng)
หน้าที่ในประโยค การวางตำแหน่งกรรม และข้อจำกัด
ภายในอนุประโยค การประกอบกันของ คำกริยา + 得/不 + คำกริยา/คำคุณศัพท์ จะทำหน้าที่เป็นหน่วยภาคแสดงที่ยึดติดกันอย่างเหนียวแน่น เนื่องจากบทเสริมเชื่อมติดกับคำกริยาโดยตรงผ่านคำว่า 得 หรือ 不 จึงไม่สามารถแทรกคำอื่นใดเข้าไปในลำดับนี้ได้ ต่างจากภาษาไทยที่มักวางกรรมไว้หลังคำกริยาหลักก่อนคำบอกผลลัพธ์ เช่น พูดว่า ซื้อตั๋วไม่ทัน แต่ในภาษาจีนห้ามนำกรรมมาแทรกกลางโครงสร้างนี้เด็ดขาด
- การวางตำแหน่งกรรม: หากคำกริยามีกรรมตรง กรรมนั้นจะต้องวางไว้หลังบทเสริมบอกความเป็นไปได้ทั้งหมด หรือย้ายไปวางไว้ต้นประโยคหรือต้นอนุประโยคในฐานะหัวเรื่อง การย้ายกรรมไปไว้ข้างหน้าจะฟังดูเป็นธรรมชาติอย่างยิ่งเมื่อกรรมนั้นเป็นสิ่งที่รู้กันอยู่แล้วหรือมีความเฉพาะเจาะจง
- ห้ามแยกส่วนภายใน: ห้ามวางคำนามที่เป็นกรรมไว้ระหว่างคำกริยาหลักกับ 得/不 หรือระหว่าง 得/不 กับส่วนที่บอกผลลัพธ์โดยเด็ดขาด
- ห้ามซ้อนคำปฏิเสธ: เนื่องจากมีคำว่า 不 รวมอยู่ในบทเสริมบอกความเป็นไปได้รูปปฏิเสธอยู่แล้ว คุณจึงไม่สามารถวาง 不 หรือ 没 (méi) อีกตัวไว้หน้าคำกริยาโดยตรงเพื่อปฏิเสธการกระทำนั้นได้ (เว้นแต่เป็นการตั้งใจสร้างรูปปฏิเสธซ้อนเชิงโวหารในบริบทระดับสูง) ในทำนองเดียวกัน คำอนุภาคบอกการณ์ลักษณะอย่าง 了 (le) และ 过 (guò) ก็ไม่สามารถแทรกเข้าไปข้างในบทเสริมบอกความเป็นไปได้เช่นกัน
× 我买不票到。
ลำดับคำที่ต้องการคือ 我买不到票 โดยกรรม 票 อยู่หลัง 买不到 ไม่แทรกระหว่าง 不 กับ 到
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 我买不到票。
我买不到票。
กรรม 票 อยู่หลังรูปบอกความเป็นไปได้ 买不到 ทั้งชุด
การแยกความแตกต่างระหว่างบทเสริมบอกความเป็นไปได้กับโครงสร้างที่คล้ายคลึงกัน
ผู้เรียนมักสับสนระหว่างบทเสริมบอกความเป็นไปได้กับโครงสร้างที่เกี่ยวข้องกันอย่างใกล้ชิด 3 แบบ ได้แก่ บทเสริมบอกผลลัพธ์ บทเสริมบอกสภาพหรือระดับที่ใช้ 得 เหมือนกัน และคำกริยานุเคราะห์ 能 (néng) การสังเกตว่าประโยคนั้นใช้รูปคำถามหรือรูปปฏิเสธแบบใดจะช่วยให้แยกแยะได้ทันทีว่ากำลังใช้บทเสริมชนิดใดอยู่
- รูปบอกผลกับรูปบอกความเป็นไปได้: 我没买到票 รายงานความพยายามซื้อตั๋วที่ไม่สำเร็จในบริบทนั้น ส่วน 我买不到票 บอกว่าหาซื้อตั๋วไม่ได้ภายใต้เงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง รูป 买到 ลำพังระบุการได้ผล แต่เวลาและว่าเกิดจริงหรือไม่ขึ้นกับทั้งประโยค เช่น 明天一定要买到票 บอกเป้าหมายในอนาคต
- บทเสริมบอกความเป็นไปได้ เทียบกับ บทเสริมบอกสภาพหรือระดับที่ใช้ 得: ทั้งสองโครงสร้างใช้ตัวอักษร 得 หลังคำกริยา ทำให้รูปบอกเล่าอย่าง 做得好 (zuò de hǎo) มีรูปเขียนเหมือนกันทุกประการ ซึ่งผู้เรียนชาวไทยต้องระวังเป็นพิเศษเพราะคำว่า 得 ในทั้งสองโครงสร้างมักแปลเป็นคำว่า ได้ ในภาษาไทยเหมือนกัน อย่างไรก็ตาม ทั้งสองแบบมีความหมายและรูปปฏิเสธที่ต่างกัน เมื่อ 得 ทำหน้าที่นำเสนอว่ากริยาที่ทำเป็นประจำหรือเกิดขึ้นจริงนั้นทำได้ดีเพียงใด (ทำได้ดี) รูปปฏิเสธจะวาง 不 ไว้หลัง 得 เป็น 做得不好 (zuò de bù hǎo ทำได้ไม่ดี) และมักมีคำกริยาวิเศษณ์บอกระดับอย่าง 很 (hěn) ปรากฏร่วมด้วย เช่น 做得很好 (zuò de hěn hǎo ทำได้ดีมาก) แต่เมื่อ 得 ทำหน้าที่เป็นบทเสริมบอกความเป็นไปได้ (สามารถทำให้ออกมาดีหรือสำเร็จได้) รูปปฏิเสธจะแทนที่ 得 ด้วย 不 เป็น 做不好 (zuò bu hǎo ไม่สามารถทำให้ออกมาดีได้) และจะไม่สามารถแทรกคำกริยาวิเศษณ์บอกระดับอย่าง 很 ไว้หน้าคำคุณศัพท์บอกผลลัพธ์ได้
- 能 และ 可以 แสดงความสามารถหรือความเป็นไปได้ตามสถานการณ์ และในบริบทที่เหมาะสมแสดงการอนุญาตได้ ไม่ใช่คำบอกความเต็มใจทั่วไป บทเสริมบอกความเป็นไปได้ระบุผลเฉพาะ เช่น 做不完 หมายถึง ทำให้เสร็จไม่ได้ ไม่ใช่แค่ ทำไม่ได้ โดย 能完成 กับ 做得完 อาจมีความหมายทับซ้อนกัน และ 能做得完 ก็ใช้ได้ สำหรับรูปปฏิเสธพื้นฐานที่บอกว่าไปไม่ถึงผล ให้เรียน 做不完 แทนการนำ 不能 ไปใส่หน้า 做得完 แบบตรงตัว
คำถามที่พบบ่อย
คำว่า 得 ในบทเสริมบอกความเป็นไปได้ออกเสียงอย่างไร
ในบทเสริมบอกความเป็นไปได้ คำว่า 得 จะออกเสียงว่า de ด้วยเสียงเบาเสมอ ไม่ได้ออกเสียงว่า dé (ได้รับ) หรือ děi (ต้อง)
ฉันสามารถใช้ 能 (néng) ร่วมกับบทเสริมบอกความเป็นไปได้หรือไม่
ได้ ในประโยคบอกเล่าและประโยคคำถาม ผู้พูดมักวาง 能 ไว้หน้าบทเสริมบอกความเป็นไปได้ (เช่น 能做得完) เพื่อเน้นย้ำความสามารถ อย่างไรก็ตาม ในประโยคปฏิเสธทั่วไปที่กล่าวถึงการไม่สามารถบรรลุผลลัพธ์ ให้ใช้บทเสริมบอกความเป็นไปได้รูปปฏิเสธเพียงอย่างเดียว (做不完) แทนที่จะวาง 不能 ไว้หน้าบทเสริมบอกความเป็นไปได้รูปบอกเล่า
มีความแตกต่างทางไวยากรณ์ระหว่างการใช้คำกริยาหรือคำคุณศัพท์หลัง 得/不 หรือไม่
ไม่มี ในโครงสร้างนี้ ทั้งคำกริยาบอกผลลัพธ์ (เช่น 完, 到, 懂) และคำคุณศัพท์บอกผลลัพธ์ (เช่น 清楚, 干净, 饱) จะอยู่ในตำแหน่งเดียวกันหลัง 得/不 ทุกประการ และใช้กฎเดียวกันในการวางตำแหน่งกรรมและการสร้างประโยคคำถาม
