HSK 3 · ชนิดของคำ › คำลักษณนาม › ลักษณนามสำหรับนาม
ลักษณนามเฉพาะของคำนามระดับ HSK 3: 把, 双, 张, 辆, 封 และหน่วยวัดมาตรฐาน
บทนี้ครอบคลุมลักษณนามเฉพาะ 20 คำในโครงร่าง HSK 3 ที่ใช้อ้างอิง รูปพื้นฐานคือ ตัวเลขหรือคำชี้เฉพาะ + ลักษณนาม + คำนาม ควรเรียนคู่คำที่ใช้จริงและหน่วยน้ำหนัก ความยาว เวลา และเงิน ไม่ใช่ตัดสินทุกคำจากรูปร่างสิ่งของเพียงอย่างเดียว

我买了一把雨伞和一张地图。
ใช้ 把 สำหรับสิ่งของที่มีด้ามจับ (ร่ม) และใช้ 张 สำหรับสิ่งของที่มีลักษณะเป็นแผ่นแบน (แผนที่)
× 小狗把我左脚上的那双鞋咬坏了。
บริบทนี้หมายถึงรองเท้าข้างเดียวที่ใส่อยู่บนเท้าซ้าย แต่ 双 นับเป็นคู่ จึงควรใช้ 只 เพื่อนับข้างเดียว
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 小狗把我左脚上的那只鞋咬坏了。
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
โครงสร้างหลักและหน้าที่ทางไวยากรณ์
รูปพื้นฐานในการนับคือ ตัวเลข + ลักษณนาม + คำนาม แถว HSK 3 ที่ใช้อ้างอิงระบุ 20 คำที่สอนในบทนี้ แต่ไม่ใช่ข้อห้ามรูปที่ใช้จริงอื่น เช่น 三人 และ 这人 พบได้โดยไม่ต้องมีลักษณนามเพิ่มอีกคำ
เมื่อใช้คำชี้เฉพาะอย่าง 这 (นี่/นี้) หรือ 那 (นั่น/นั้น) ตัวเลข 一 (หนึ่ง) มักจะถูกละไว้ในการพูดตามธรรมชาติ ทำให้คำชี้เฉพาะตามด้วยลักษณนามและคำนามโดยตรง การเลือกลักษณนามเฉพาะที่ถูกต้องจะช่วยให้ผู้ฟังเห็นภาพรูปร่างทางกายภาพ การจัดกลุ่ม หรือลักษณะของคำนามนั้นได้ทันที
ลักษณนามสำหรับรูปร่าง สิ่งของที่มีด้ามจับ สิ่งของที่เป็นคู่ และยานพาหนะ
ลักษณนามเฉพาะหลายคำในกลุ่มนี้จำแนกวัตถุทางกายภาพตามวิธีที่เราจับ ลักษณะพื้นผิว หรือวิธีที่วัตถุเคลื่อนที่และรวมกลุ่มกัน
- 把 (bǎ): ใช้กับสิ่งของที่มีด้ามจับ หรือสิ่งของที่ใช้มือกำหรือหยิบจับได้ เช่น ร่ม (雨伞), เก้าอี้ (椅子) และกุญแจ (钥匙)
- 张 (zhāng): ใช้กับวัตถุที่มีพื้นผิวแบนหรือมีลักษณะเป็นแผ่น เช่น กระดาษ (纸), แผนที่ (地图), ตั๋ว (票), โต๊ะ (桌子), เตียง (床) และใบหน้า (脸)
- 双 (shuāng): ใช้กับสิ่งของที่อยู่คู่กันตามธรรมชาติและใช้งานร่วมกันเป็นชุดละสองชิ้น เช่น รองเท้า (鞋), ถุงเท้า (袜子), ตะเกียบ (筷子) และดวงตา (眼睛)
- 辆 มักนับรถทางถนนเป็นคัน เช่น รถยนต์ จักรยาน และรถประจำทาง ถ้าหมายถึงรถไฟทั้งขบวน ให้เรียน 一列火车 ตู้รถไฟคือ 一节车厢 และเครื่องบินคือ 一架飞机 การจำคู่คำเหล่านี้มีประโยชน์กว่าตั้งกฎจากการมีล้อเพียงอย่างเดียว
- 头 (tóu): ใช้กับปศุสัตว์ขนาดใหญ่บางชนิด ที่พบบ่อยที่สุดคือวัว (牛) และหมู (猪) รวมถึงหัวกระเทียม (蒜)
我买了一把雨伞和一张地图。
ใช้ 把 สำหรับสิ่งของที่มีด้ามจับ (ร่ม) และใช้ 张 สำหรับสิ่งของที่มีลักษณะเป็นแผ่นแบน (แผนที่)
那双运动鞋太小了。
ใช้ 双 หลังคำชี้เฉพาะ 那 (โดยละตัวเลข 一 ไว้) เพื่อนับรองเท้าหนึ่งคู่
这辆自行车是谁的?
ใช้ 辆 สำหรับยานพาหนะทางบกที่มีล้อ
农场里有两种动物,包括三头牛。
ใช้ 种 สำหรับหมวดหมู่หรือชนิดพันธุ์ และใช้ 头 สำหรับวัว
ลักษณนามสำหรับข้อความ อาคาร ตารางเวลา และประเภท
ลักษณนามกลุ่มที่สองใช้จัดระเบียบการสื่อสารที่เป็นลายลักษณ์อักษร โครงสร้างทางสถาปัตยกรรม กิจกรรมตามตารางเวลา และหมวดหมู่ที่เป็นนามธรรม
- 封 (fēng): ใช้กับสิ่งของสำหรับการติดต่อสื่อสารที่ปิดผนึกหรือส่งไป เช่น จดหมาย (信) และอีเมล (电子邮件)
- 页 (yè): ใช้นับจำนวนหน้าของหนังสือ เอกสาร หรือเว็บไซต์ เนื่องจากคำนี้หมายถึงหน่วยย่อยของสิ่งนั้นโดยตรงมากกว่าจะเป็นภาชนะบรรจุ จึงสามารถวางไว้ข้างหลังตัวเลขเพื่อบอกจำนวนหน้า หรือวางตามหลังลำดับเพื่อระบุเลขหน้าได้โดยตรงโดยไม่ต้องมีลักษณนามอื่นมาคั่นอีก
- 句 (jù): ใช้นับประโยค บาทของบทกวี หรือคำพูด (话) แต่ละประโยค
- 段 (duàn): หมายถึงช่วงหรือตอนที่ต่อเนื่องกันของสิ่งที่มีความยาว ไม่ว่าจะเป็นช่วงระยะของถนน (路), ช่วงเวลา (时间), ย่อหน้าของข้อความ หรือช่วงตอนของเรื่องราว
- 节 (jié): ใช้นับคาบเรียนตามตารางเวลา (课) รวมถึงส่วนที่เชื่อมต่อกันเป็นข้อหรือปล้อง เช่น ตู้โดยสารรถไฟ (车厢) หรือถ่านไฟฉาย (电池)
- 班 (bān): ใช้ได้ทั้งกับกลุ่มชั้นเรียนของนักเรียน และรอบการเดินทางของยานพาหนะตามตารางเวลา (เที่ยวบิน รถประจำทาง หรือรถไฟที่วิ่งตามตารางเวลา)
- 所 ใช้นับสถาบันหรืออาคารบางชนิด เช่น โรงเรียน โรงพยาบาล และบ้าน เป็นคู่คำตามธรรมเนียมการใช้ ไม่ได้จำกัดเฉพาะอาคารเพื่อสาธารณะ
- 层 (céng): ใช้นับจำนวนชั้นของอาคาร (楼) รวมถึงชั้นทางกายภาพของวัสดุหรือฝุ่นละออง
- 种 (zhǒng): หมายถึง ชนิด ประเภท หรือสายพันธุ์ และสามารถใช้จำแนกคำนามที่เป็นรูปธรรมหรือนามธรรมได้เกือบทุกชนิดออกเป็นหมวดหมู่
那所学校有一栋五层的教学楼。
ใช้ 所 สำหรับสถาบันการศึกษา และใช้ 层 เพื่อนับจำนวนชั้นของอาคาร
这封信一共有三页,最后一句写得很好。
รวมการใช้ 封 (จดหมาย), 页 (หน้า) และ 句 (ประโยค) ไว้ในบริบทเดียวกันอย่างเป็นธรรมชาติ
今天上午有两节汉语课,老师讲了一段历史故事。
ใช้ 节 สำหรับคาบเรียนตามตารางเวลา และใช้ 段 สำหรับช่วงตอนของเนื้อเรื่องที่เล่า
下一班飞机几点起飞?
ใช้ 班 เพื่อกล่าวถึงรอบการเดินทางของยานพาหนะตามตารางเวลา
หน่วยวัดมาตรฐาน สกุลเงิน และหน่วยเวลา
หน่วยวัดมาตรฐานของน้ำหนัก ระยะทาง สกุลเงิน และเวลา ทำหน้าที่เป็นลักษณนามได้โดยตรงในภาษาจีน โดยจะวางตัวเลขและหน่วยวัดไว้ข้างหน้าคำนามโดยตรงและไม่ต้องมีคำช่วยอื่นมาคั่น (ต่างจากภาษาไทยที่วางตัวเลขและหน่วยวัดไว้ข้างหลังคำนาม เช่น แอปเปิลสองกิโลกรัม)
- 公斤 คือกิโลกรัม หรือ 1,000 กรัม ส่วน 斤 ในระบบที่ใช้ในตลาดจีนแผ่นดินใหญ่ปัจจุบันเท่ากับ 500 กรัม ดังนั้นสองจินเท่ากับหนึ่งกิโลกรัม ค่าของ 斤 ในภูมิภาคอื่นอาจต่างกัน และไม่ควรเทียบกับหน่วย ชั่ง ของไทยโดยตรง
- 角 (jiǎo) และ 毛 (máo): ทั้งสองคำหมายถึงหนึ่งส่วนสิบของเงินหยวนจีน (元/块) โดย 角 เป็นภาษาทางการที่ใช้เขียนบนธนบัตรและป้ายราคา ส่วน 毛 นิยมใช้ในภาษาพูดในชีวิตประจำวัน
- 刻 (kè): หมายถึงหนึ่งในสี่ของชั่วโมง (15 นาที) ใช้ในการบอกเวลา เช่น 三点一刻 (3 นาฬิกา 15 นาที)
- 米 (mǐ): หน่วยวัดระบบเมตริกมาตรฐานสำหรับเมตร ใช้บอกความยาว ความสูง หรือระยะทาง
这三斤苹果一共八块五毛钱。
ใช้ 斤 สำหรับหน่วยน้ำหนัก และใช้ 毛 สำหรับหน่วยย่อยหนึ่งในสิบของสกุลเงินในภาษาพูด
现在是三点一刻,我们还要走五百米。
ใช้ 刻 สำหรับช่วงเวลาหนึ่งส่วนสี่ของชั่วโมง (15 นาที) และใช้ 米 สำหรับหน่วยเมตร
ข้อเปรียบเทียบที่เป็นประโยชน์และข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในหมู่ผู้เรียน
เมื่อต้องเลือกระหว่างลักษณนามเฉพาะ ให้สังเกตให้ดีว่าคุณกำลังกล่าวถึงตัววัตถุทางกายภาพหรือรอบการให้บริการตามตารางเวลา และกำลังนับเป็นคู่หรือนับเพียงชิ้นเดียว ตัวอย่างเช่น 一辆公共汽车 หมายถึงตัวรถประจำทางหนึ่งคันที่จอดอยู่บนถนน ในขณะที่ 一班公共汽车 หมายถึงรถประจำทางหนึ่งรอบเที่ยววิ่งตามตารางเวลา ในทำนองเดียวกัน แม้ว่า 个 (gè) จะเป็นลักษณนามทั่วไปที่ใช้บ่อยในการสนทนาแบบเป็นกันเอง แต่การนำ 个 ไปใช้แทนลักษณนามเฉพาะอย่าง 封, 辆 หรือ 双 ในบริบทที่เป็นทางการหรือในการสอบจะฟังดูไม่เป็นธรรมชาติ
ข้อผิดพลาดของผู้เรียนที่พบบ่อยจะเกิดขึ้นกับคำว่า 双 (shuāng) เนื่องจากผู้เรียนมักท่องจำคำว่า 双 คู่กับคำนามอย่าง 鞋 (รองเท้า) หรือ 袜子 (ถุงเท้า) บางครั้งจึงเผลอใช้ 双 แม้ในบริบทที่ระบุอย่างชัดเจนว่าเป็นรองเท้าหรือถุงเท้าเพียงข้างเดียว โปรดจำไว้ว่า 双 มีความหมายอย่างเคร่งครัดว่าหนึ่งคู่ซึ่งมีสองชิ้น หากคุณกำลังพูดถึงรองเท้าข้างซ้ายเพียงข้างเดียว คุณต้องเปลี่ยนไปใช้ 只 (zhī)
× 小狗把我左脚上的那双鞋咬坏了。
บริบทนี้หมายถึงรองเท้าข้างเดียวที่ใส่อยู่บนเท้าซ้าย แต่ 双 นับเป็นคู่ จึงควรใช้ 只 เพื่อนับข้างเดียว
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 小狗把我左脚上的那只鞋咬坏了。
小狗把我左脚上的那只鞋咬坏了。
การแก้ไขที่ถูกต้อง: ใช้ 只 เพื่อนับสิ่งของเพียงชิ้นเดียวที่แยกออกมาจากคู่
คำถามที่พบบ่อย
ความแตกต่างระหว่าง 角 (jiǎo) และ 毛 (máo) คืออะไร
ทั้งสองคำหมายถึงหนึ่งส่วนสิบของเงินหยวนจีน โดย 角 ใช้ในภาษาเขียนที่เป็นทางการ งานธนาคาร และป้ายราคาที่พิมพ์ออกมา ในขณะที่ 毛 ใช้ในการสนทนาในชีวิตประจำวัน โดยมักใช้คู่กับคำว่า 块 (kuài)
斤 (jīn) และ 公斤 (gōngjīn) เปรียบเทียบกันได้อย่างไร
ในจีนแผ่นดินใหญ่ปัจจุบัน หนึ่งจิน (斤) เท่ากับ 500 กรัม และหนึ่ง 公斤 เท่ากับ 1,000 กรัม จึงมีสองจินต่อหนึ่งกิโลกรัม ถ้าเป็นภูมิภาคอื่นต้องตรวจหน่วยที่ใช้ในท้องถิ่น เพราะ 斤 ไม่ได้มีน้ำหนักเท่ากันทุกแห่ง
ฉันควรใช้ 班 (bān) แทน 辆 (liàng) สำหรับรถประจำทางเมื่อใด
ใช้ 辆 เมื่อกล่าวถึงตัวรถที่มีล้อในทางกายภาพ (เช่น การซื้อหรือการซ่อมรถประจำทาง) และใช้ 班 เมื่อกล่าวถึงรอบการเดินทางหรือเวลาตามตารางเดินรถ (เช่น การขึ้นรถประจำทางรอบถัดไป)