HSKReadyดาวน์โหลดแอปHSK 3 · วลี › วลีตายตัว › วลีตายตัวอื่น ๆ
วลีตายตัวระดับ HSK 3 “看起来”: การบอกลักษณะที่มองเห็นและการคาดคะเนจากภายนอก
ในโครงสร้างหลักสูตรไวยากรณ์ระดับ HSK 3 คำว่า “看起来” (kàn qǐlái) จัดอยู่ในกลุ่มวลีตายตัวที่ใช้แสดงลักษณะท่าทางของบุคคล สิ่งของ หรือสถานการณ์จากการสังเกต ในภาษาไทยมักเทียบได้กับคำว่า “ดูเหมือนว่า...” “ดูท่าทาง...” หรือ “เท่าที่ดู...”
他今天看起来很累。
“看起来” วางตามหลังประธานและนำหน้าวลีคุณศัพท์ โดยประเมินจากสภาพที่มองเห็นได้
× 他看起来我。
ไม่ถูกต้อง: ในบริบทที่บรรยายการใช้สายตามองไปยังบุคคลอื่น วลีตายตัว “看起来” ไม่สามารถรับกรรมตรงอย่าง “我” ได้ ต้องเปลี่ยนไปใช้ “看” หรือ “看着” ดังเช่นในตัวอย่างที่ถูกต้องถัดไป
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 他看着我。
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
ความหมายหลักและขอบเขตในหลักสูตร
ในหลักสูตร HSK 3 หมวดวลีตายตัว (固定短语) 看起来 เป็นสำนวนสำหรับประเมินลักษณะหรือสถานการณ์ แม้จะประกอบจาก 看 กับ 起来 แต่ในความหมายนี้ควรเรียนเป็นวลีที่มีความหมายเป็นหน่วยเดียว เช่น ดูเหมือนว่า หรือ ดูท่าทาง
看起来 แสดงว่าข้อความเป็นความรู้สึกหรือการประเมิน ไม่จำเป็นต้องเป็นข้อเท็จจริงที่ยืนยันแล้ว รูปลักษณ์ที่มองเห็นเป็นพื้นฐานที่พบบ่อย แต่ใช้ประเมินภาพรวมของสถานการณ์ได้ด้วย เช่น 看起来，这个问题不简单 อาจอาศัยข้อมูลที่รู้เกี่ยวกับปัญหา ไม่ใช่การมองเห็นด้วยตาตรงๆ
โครงสร้างประโยคและการใช้ตามธรรมชาติ
วิธีใช้ “看起来” ที่พบบ่อยที่สุดคือการวางไว้หลังประธานหรือหัวข้อที่กำลังสังเกตโดยตรง แล้วตามด้วยภาคแสดงที่เป็นการประเมิน ซึ่งภาคแสดงนี้มักเป็นวลีคุณศัพท์ (โดยมากจะมีคำวิเศษณ์บอกระดับ เช่น “很” หรือ “非常” ขยายอยู่ด้วย) วลีกริยาที่แสดงการกะประมาณ หรือการเปรียบเทียบด้วยคำว่า “像”
他今天看起来很累。
“看起来” วางตามหลังประธานและนำหน้าวลีคุณศัพท์ โดยประเมินจากสภาพที่มองเห็นได้
这块蛋糕看起来很好吃。
แม้ว่า “好吃” จะเกี่ยวข้องกับรสชาติ แต่ “看起来” แสดงให้เห็นว่าผู้พูดประเมินจากหน้าตาของเค้กก่อนที่จะได้ชิมจริง
她看起来不到三十岁。
“看起来” นำหน้าวลีกริยา (“不到三十岁”) เพื่อกะประมาณอายุของบุคคลจากรูปลักษณ์ภายนอก
นอกจากนี้ “看起来” ยังสามารถวางไว้ต้นอนุประโยคได้ด้วย โดยมักเว้นจังหวะการพูดหรือใส่เครื่องหมายจุลภาคคั่นในภาษาเขียน ในตำแหน่งนี้จะเป็นการแสดงความเห็นต่อสถานการณ์ทั้งหมด ซึ่งแปลเป็นภาษาไทยอย่างเป็นธรรมชาติได้ว่า “ดูเหมือนว่า...” หรือ “ดูจากท่าทีแล้ว...”
看起来，这个问题不简单。
เมื่อวางไว้ต้นประโยค “看起来” จะทำหน้าที่เกริ่นว่าอนุประโยคทั้งหมดที่ตามมาเป็นการประเมินจากการสังเกต
การเปรียบเทียบที่น่าสนใจ: “看起来” กับ “好像” และ “看来”
ผู้เรียนชาวไทยมักแปล “看起来” “好像” (hǎoxiàng) และ “看来” (kànlái) ด้วยคำเดียวกันว่า “ดูเหมือนว่า” อย่างไรก็ตาม ที่มาของหลักฐานในการคาดคะเนและบริบทการใช้งานทั่วไปของทั้งสามคำนี้มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน ดังนี้
- 看起来 มักเกริ่นความรู้สึกจากรูปลักษณ์ แต่ใช้ในความหมายว่า เมื่อดูจากสถานการณ์โดยรวมแล้ว ได้เช่นกัน จึงไม่ได้จำกัดเฉพาะหลักฐานที่เห็นด้วยตา
- “好像” แสดงความหมายที่กว้างกว่าในเชิง “ดูเหมือนว่า” หรือ “ราวกับว่า” สามารถใช้กับความคล้ายคลึงทางสายตาได้ แต่ก็นิยมใช้มากกับความทรงจำที่ไม่แน่ชัด เรื่องที่ได้ยินมา หรือความรู้สึกภายในจิตใจซึ่งไม่ได้เกิดจากการมองเห็นด้วยตา
- “看来” ใช้เพื่อสรุปผลอย่างมีเหตุผลจากข้อเท็จจริงหรือสภาพการณ์ที่รับรู้ (มีความหมายว่า “ดูท่าแล้ว...” หรือ “เมื่อพิจารณาจากสถานการณ์แล้ว...”) มากกว่าจะใช้บรรยายรูปลักษณ์ภายนอกของบุคคลหรือสิ่งของ
ถ้าต้องการรายงานแบบไม่ฟันธงจากสิ่งที่ได้ยินคนอื่นพูด 好像 เป็นตัวเลือกที่เป็นธรรมชาติในตัวอย่างต่อไปนี้ ส่วน 看起来 และ 看来 ก็ใช้เกริ่นข้อสรุปจากสถานการณ์โดยรวมได้ ควรเลือกตามการประเมินที่ต้องการสื่อ ไม่ใช่ตั้งกฎว่าข้อมูลที่ไม่ได้เห็นด้วยตาจะใช้ 看起来 ได้ก็ต่อเมื่ออยู่บนหน้าจอ
我听别人说，他好像生病了。
เนื่องจากการประเมินนี้มาจากการบอกเล่าของผู้อื่น (“听别人说”) ไม่ใช่จากการมองเห็นรูปลักษณ์ภายนอก การใช้ “好像” จึงเหมาะสมตามธรรมชาติ
ข้อจำกัดทางไวยากรณ์และข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
เมื่อใช้เป็นวลีตายตัวเพื่อแสดงการประเมิน “看起来” จะไม่ทำหน้าที่เป็นสกรรมกริยาที่แสดงการกระทำ จึงไม่สามารถตามด้วยคำนามหรือคำสรรพนามโดยตรงเพื่อสื่อความหมายว่า “มองดูใครบางคน” หรือ “เริ่มมองดูบางสิ่ง” ได้ แต่จะต้องตามด้วยคำบรรยาย การประเมิน หรืออนุประโยคที่สมบูรณ์เท่านั้น
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยจะเกิดขึ้นเมื่อผู้เรียนต้องการบรรยายกิริยาอาการที่คนหนึ่งกำลังมองดูอีกคนหนึ่ง แล้วเผลอเติม “起来” ไว้หน้ากรรมของประโยค
× 他看起来我。
ไม่ถูกต้อง: ในบริบทที่บรรยายการใช้สายตามองไปยังบุคคลอื่น วลีตายตัว “看起来” ไม่สามารถรับกรรมตรงอย่าง “我” ได้ ต้องเปลี่ยนไปใช้ “看” หรือ “看着” ดังเช่นในตัวอย่างที่ถูกต้องถัดไป
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 他看着我。
他看着我。
ประโยคที่แก้ไขให้ถูกต้องสำหรับการใช้บรรยายกิริยาการมองดูใครบางคน
สุดท้ายนี้ ให้สังเกตตำแหน่งของการปฏิเสธ เมื่อต้องการบอกว่าใครบางคน “ดูไม่เหนื่อย” หรือบางสิ่ง “ดูไม่ง่าย” ในภาษาไทยเรามักวางคำว่า “ไม่” ไว้ในส่วนท้ายหลังคำว่า “ดู” ซึ่งตรงกับโครงสร้างภาษาจีน คือให้วางคำปฏิเสธไว้ที่ภาคแสดงหลัง “看起来” (เช่น “看起来不累” หรือ “看起来不太好”) ไม่ใช่วาง “不” ไว้หน้า “看起来” โดยตรง
คำถามที่พบบ่อย
หากต้องการพูดว่า “ดูไม่...” หรือ “ดูไม่เหมือน...” ด้วย “看起来” ต้องวางคำปฏิเสธไว้ตรงไหน
ให้วางคำปฏิเสธ (เช่น “不” หรือ “没”) ไว้หลัง “看起来” โดยวางไว้หน้าคำคุณศัพท์หรือวลีกริยาโดยตรง เช่น “看起来不高兴” (ดูไม่ดีใจ) หรือ “看起来不像老师” (ดูไม่เหมือนคุณครู) การเรียงลำดับเช่นนี้คล้ายกับภาษาไทยที่พูดว่า “ดูไม่ดีใจ” ไม่ใช่ “ไม่ดูดีใจ”
ทำไม “看起来” ถึงตามด้วยคำอย่าง “好吃” (อร่อย) ที่เป็นการบอกรสชาติ ไม่ใช่สิ่งที่มองเห็นด้วยตาได้
เพราะ “看起来” เป็นการระบุว่าพื้นฐานของการประเมินมาจากการมองเห็น แม้ว่าคุณสมบัติที่คุณคาดเดาจะเกี่ยวข้องกับประสาทสัมผัสด้านอื่นก็ตาม การพูดว่าอาหารจานหนึ่ง “看起来很好吃” หมายความว่าหน้าตาของอาหารทำให้คุณคาดหวังว่ารสชาติของมันจะต้องอร่อย (ตรงกับคำว่า “ดูน่าอร่อย” ในภาษาไทย)
สามารถใช้ “看起来” ร่วมกับ “像” ได้หรือไม่
ใช้ร่วมกันได้ เช่น 他看起来像学生 หมายถึง เขาดูเหมือนนักเรียน และใช้ 是 เพื่อคาดคะเนตัวตนได้ด้วย เช่น 他看起来是个学生 ถ้าพูดถึงอากาศ ใช้ 看起来要下雨了 เพื่อบอกว่า ดูเหมือนฝนจะตก ไม่ควรแปลสำนวนอังกฤษ looks like rain เป็นการเปรียบเทียบกับคำนามตรงๆ
