HSK 2 · วลี › ประเภทตามหน้าที่ › กริยาวลี
ไวยากรณ์ HSK 2: กริยาวลี (动词性短语) ในฐานะประเภทของวลีตามหน้าที่
ในไวยากรณ์ภาษาจีนกลาง กริยาวลี (动词性短语) คือหน่วยคำหลายคำที่มีคำกริยาเป็นศูนย์กลาง และทำหน้าที่เสมือนคำกริยาคำเดียวในประโยค ในระดับ HSK 2 การทำความเข้าใจว่าวลีเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นภาคแสดง ประธาน หรือกรรมได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนลำดับคำภายใน จะช่วยให้การสร้างประโยคที่เป็นธรรมชาติง่ายขึ้นมาก

哥哥买了一个新手机。
ในประโยคนี้ '买了一个新手机' (ซื้อโทรศัพท์มือถือเครื่องใหม่หนึ่งเครื่อง) เป็นกริยาวลีแบบกริยา-กรรม ที่ทำหน้าที่เป็นภาคแสดงหลักของประโยค
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
กริยาวลี (动词性短语) คืออะไร
ในโครงร่างไวยากรณ์ระดับ HSK 2 วลี (短语) จะถูกจำแนกตามทั้งโครงสร้างภายในและหน้าที่ทางไวยากรณ์ (功能类型) กริยาวลี (动词性短语) จึงถูกนิยามตามหน้าที่ของมัน กล่าวคือ เป็นกลุ่มคำที่สร้างขึ้นโดยมีคำกริยาหลักเป็นศูนย์กลาง และทำหน้าที่เสมือนคำกริยาเดี่ยวภายในประโยคที่ใหญ่กว่า
ตารางหลักสูตรอย่างเป็นทางการระบุชื่อหมวดหมู่นี้โดยตรงโดยไม่ได้กำหนดสูตรตายตัวเพียงสูตรเดียว เนื่องจากโครงสร้างภายในหลายแบบสามารถนับเป็นกริยาวลีได้ ตราบใดที่กลุ่มคำทั้งหมดมีศูนย์กลางอยู่ที่การกระทำหรือสภาวะ สำหรับผู้เรียน นั่นหมายความว่าคุณสามารถนำคำกริยาง่ายๆ มาเติมกรรม คำบอกเวลา หรือสถานที่ แล้วถือว่ากลุ่มคำทั้งหมดนั้นเป็นหน่วยทำหน้าที่เดียวกันได้เลย
哥哥买了一个新手机。
ในประโยคนี้ '买了一个新手机' (ซื้อโทรศัพท์มือถือเครื่องใหม่หนึ่งเครื่อง) เป็นกริยาวลีแบบกริยา-กรรม ที่ทำหน้าที่เป็นภาคแสดงหลักของประโยค
รูปแบบที่พบบ่อยในระดับ HSK 2 ที่ใช้สร้างกริยาวลี
ในระดับ HSK 2 คุณไม่จำเป็นต้องใช้ศัพท์วิชาการที่ซับซ้อนในการสร้างกริยาวลี กริยาวลีส่วนใหญ่ที่คุณพบและสร้างขึ้นในชีวิตประจำวันจะอยู่ใน 3 รูปแบบที่นำไปใช้ได้จริงดังนี้
- กริยา + กรรม: คำกริยาหลักที่แสดงการกระทำตามด้วยบุคคลหรือสิ่งของที่ได้รับผลจากการกระทำนั้น โดยทำหน้าที่ร่วมกันเพื่อบอกเล่าสิ่งที่เกิดขึ้น
- ส่วนขยายกริยา + กริยา (+ กรรม): คำกริยาที่มีคำบอกเวลา คำวิเศษณ์บอกความถี่ คำปฏิเสธ หรือคำกริยานุเคราะห์วางไว้ข้างหน้า เพื่อระบุว่าการกระทำนั้นเกิดขึ้นอย่างไร เมื่อใด หรือเกิดขึ้นหรือไม่
- กริยาวลีเรียง: หน่วยคำกริยาตั้งแต่สองหน่วยขึ้นไปที่เรียงต่อกันตามลำดับเวลา หรือตามจุดประสงค์ เช่น การไปที่ไหนสักแห่งเพื่อทำบางสิ่ง
她每天早上喝热牛奶。
ส่วนขยายบอกเวลา '每天早上' (ทุกเช้า) รวมเข้ากับแกนกริยา-กรรม '喝热牛奶' (ดื่มนมร้อน) เพื่อสร้างเป็นกริยาวลีที่ใหญ่ขึ้น
我们明天去商店买衣服。
ลำดับกริยาเรียง '去商店买衣服' (ไปร้านค้าซื้อเสื้อผ้า) ทำหน้าที่ร่วมกันเป็นภาคแสดงกริยาที่ซับซ้อนหนึ่งหน่วย
กริยาวลีทำหน้าที่อย่างไรในประโยค
หน้าที่หลักของกริยาวลีคือการเป็นภาคแสดงของประโยค เพื่อบอกว่าประธานทำอะไร อย่างไรก็ตาม ลักษณะที่มีประโยชน์มากที่สุดอย่างหนึ่งของไวยากรณ์ภาษาจีนกลางก็คือ กริยาวลีสามารถเข้าไปอยู่ในตำแหน่งประธานหรือตำแหน่งกรรมได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนรูป
ในภาษาไทย เมื่อเราต้องการนำการกระทำอย่าง 'เรียนว่ายน้ำ' มาเป็นประธานของประโยค เรามักจะเติมคำว่า 'การ' ข้างหน้าเป็น 'การเรียนว่ายน้ำ' เพื่อให้เป็นนามชัดเจนขึ้น แต่ในภาษาจีนกลาง กริยาวลีจะยังคงใช้คำเดิมและลำดับคำเดิมทุกประการ ไม่ว่าจะทำหน้าที่เป็นการกระทำหลัก หัวข้อที่กำลังพูดถึงประเมินค่า หรือกิจกรรมที่ใครบางคนชื่นชอบก็ตาม โดยไม่ต้องเติมคำใดๆ เพื่อแปลงให้เป็นคำนาม
学游泳很有意思。
กริยาวลี '学游泳' (เรียนว่ายน้ำ) ทำหน้าที่เป็นประธานของประโยคโดยตรงโดยไม่มีการเปลี่ยนรูป
弟弟喜欢踢足球。
กริยาวลี '踢足球' (เตะฟุตบอล) ทำหน้าที่เป็นกรรมของคำกริยาหลัก '喜欢' (ชอบ) โดยตรง
ข้อเปรียบเทียบที่เป็นประโยชน์: กริยาวลี กับ วลีที่มีคำนามเป็นศูนย์กลาง
เนื่องจากกริยาวลีสามารถวางในตำแหน่งประธานได้ ผู้เรียนจึงมักสับสนกับวลีที่มีคำนามเป็นศูนย์กลาง ความแตกต่างขึ้นอยู่กับว่าวลีนั้นกำลังระบุถึงสิ่งใด เมื่อกลุ่มคำกริยา-กรรมระบุถึงกิจกรรมหรือเหตุการณ์โดยตรง (เช่น 'การซื้อผลไม้' หรือ 'การเรียนว่ายน้ำ') กลุ่มคำนั้นจะยังคงเป็นกริยาวลี
การเติม 的 กับคำนามหลักสร้างวลีที่มีคำนามเป็นศูนย์กลางได้ เช่น 买水果的人 หมายถึงคนที่ซื้อผลไม้ ทั้งวลีเป็นนามวลีแม้มีคำขยายที่เป็นกริยา ประเภทของวลีเปลี่ยน แต่หน้าที่ในประโยคไม่จำเป็นต้องเปลี่ยน เพราะทั้ง 学游泳 และ 买水果的人 เป็นประธานได้
买水果的人很多。
ตัวอย่างเปรียบเทียบ: '买水果' (ซื้อผลไม้) ตามลำพังเป็นกริยาวลี แต่เมื่ออยู่ใน '买水果的人' (คนที่ซื้อผลไม้) มันจะทำหน้าที่ขยายคำนามหลัก '人' (คน) เพื่อสร้างเป็นประธานที่มีคำนามเป็นศูนย์กลาง
คำถามที่พบบ่อย
ฉันจำเป็นต้องเติมคำพิเศษเพื่อแปลงเป็นคำนามเหมือนคำว่า 'การ' ในภาษาไทยหรือไม่ เมื่อกริยาวลีเป็นประธานของประโยค
ไม่จำเป็น ต่างจากภาษาไทยที่มักเติมคำว่า 'การ' ข้างหน้ากริยา (เช่น 'การว่ายน้ำสนุกดี') ภาษาจีนกลางจะวางกริยาวลีลงในตำแหน่งประธานข้างหน้าภาคแสดงโดยตรงโดยไม่ต้องเปลี่ยนรูปหรือเติมคำหน้าคำกริยา
การเติมคำกริยานุเคราะห์ เช่น 会 (huì) หรือ 想 (xiǎng) จะทำให้กริยาวลีเปลี่ยนไปเป็นประเภทอื่นหรือไม่
ไม่เปลี่ยน การเติมคำกริยานุเคราะห์หรือคำวิเศษณ์ไว้ข้างหน้าคู่กริยา-กรรม เป็นเพียงการขยายกริยาวลีให้ยาวขึ้นเท่านั้น กลุ่มคำทั้งหมดที่รวมกันแล้วยังคงทำหน้าที่เป็นภาคแสดงกริยาของประโยคเช่นเดิม
คำกริยา กับ กริยาวลี ต่างกันอย่างไร
คำกริยา (动词) คือคำเดี่ยวหนึ่งคำ เช่น 买 (mǎi, ซื้อ) หรือ 喝 (hē, ดื่ม) ส่วนกริยาวลี (动词性短语) คือการนำคำหลายคำมารวมกันโดยมีคำกริยาเป็นศูนย์กลาง เช่น 买衣服 (mǎi yīfu, ซื้อเสื้อผ้า) หรือ 常常喝茶 (chángcháng hē chá, ดื่มชาบ่อยๆ) ซึ่งทำงานร่วมกันเป็นหน่วยเดียวในประโยค