HSK 2 · ชนิดของคำ › คำลักษณนาม › ลักษณนามสำหรับกริยา
HSK 2 ลักษณนามของกริยา 次 (cì): การนับจำนวนครั้งของการกระทำและเหตุการณ์
ในภาษาจีนกลาง การนับว่าเหตุการณ์หรือการกระทำเกิดขึ้นกี่ครั้งต้องใช้ลักษณนามของกริยา (动量词) ในระดับ 2 ของโครงร่างหลักสูตร HSK ที่ให้มา คำว่า 次 (cì) เป็นลักษณนามของกริยาหลักที่ใช้แสดงความถี่หรือจำนวนครั้งที่การกระทำเกิดขึ้น

我听了一次。
ถูกต้อง: วลีลักษณนามของกริยา 一次 (หนึ่งครั้ง) วางตามหลังคำกริยา 听 และคำช่วยแสดงการณ์ลักษณะ 了 โดยตรง
× 我见过两次他。
ไม่ถูกต้อง: ในภาษาจีน บทเสริมบอกความถี่อย่าง 两次 ไม่สามารถวางคั่นระหว่างคำกริยากับกรรมที่เป็นคำสรรพนามแทนบุคคล (他) ได้ ให้แก้ไขเป็น 我见过他两次。
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 我见过他两次。
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
ลักษณนามของกริยา 次 คืออะไร?
เมื่อคุณนับสิ่งของหรือผู้คนในภาษาจีน คุณจะใช้ลักษณนามของคำนาม เช่น 个 (gè) หรือ 本 (běn) วางไว้ระหว่างตัวเลขกับคำนาม แต่เมื่อคุณนับว่าการกระทำหนึ่งๆ เกิดขึ้นกี่ครั้ง คุณจำเป็นต้องใช้ลักษณนามของกริยา (动量词, dòngliàngcí) ในหลักสูตรไวยากรณ์ระดับ 2 ของโครงร่าง HSK ที่ให้มา คำว่า 次 (cì) ได้รับการแนะนำให้เป็นลักษณนามของกริยาหลักสำหรับนับจำนวนครั้งของเหตุการณ์
คำว่า 次 (cì) มีความหมายตรงกับคำว่า "ครั้ง" หรือ "หน" ในภาษาไทย เช่นในวลี "หนึ่งครั้ง" (一次, yī cì), "สองครั้ง" (两次, liǎng cì) หรือ "สามครั้ง" (三次, sān cì) คำนี้มีความหมายที่เป็นกลางและใช้งานได้หลากหลาย โดยมุ่งเน้นเพียงการนับจำนวนโอกาสที่เหตุการณ์หรือการกระทำเกิดขึ้น ไม่ได้เน้นระยะเวลาหรือความครบถ้วนสมบูรณ์ของกระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบ
โครงสร้างประโยคพื้นฐานและการวางตำแหน่งหลังกริยา
ในรูปพื้นฐานที่เป็นกลาง จำนวน + 次 อยู่หลังกริยาและหลัง 了 หรือ 过 ที่เกาะกับกริยา เช่น 我去过三次北京 แต่จำนวนครั้งอาจอยู่หน้ากริยาในรูปเน้นย้ำหรือภาษาเขียนได้ จึงต้องแยกรูปบทเสริมที่สอนที่นี่ออกจากวลีบอกจำนวนครั้งทุกแบบ
我听了一次。
ถูกต้อง: วลีลักษณนามของกริยา 一次 (หนึ่งครั้ง) วางตามหลังคำกริยา 听 และคำช่วยแสดงการณ์ลักษณะ 了 โดยตรง
他昨天打球打了两次。
ถูกต้อง: สำหรับวลีกริยา+กรรม 打球 (เล่นบอล) การซ้ำคำกริยา 打 ช่วยให้ 两次 (สองครั้ง) สามารถวางตามหลังคำกริยาตัวที่สองได้ทันที
เมื่อพูดว่า “สองครั้ง” ในชีวิตประจำวัน มักใช้ 两次 ส่วน 二次 ก็พบได้ในการนับแบบทางการหรือเชิงเทคนิค ไม่ได้สงวนไว้เฉพาะ 第二次 ในการพูดธรรมชาติ 一 ใน 一次 เปลี่ยนเป็นเสียงที่สองเมื่ออยู่หน้า 次 เสียงที่สี่ (yí cì) แต่พินอินรูปตั้งที่แสดงคือ yī cì ส่วน 一 ใน 第一次 คงเสียงที่หนึ่ง
การเรียงลำดับคำเมื่อกริยามีกรรม
เมื่อคำกริยามีกรรมมารองรับ ตำแหน่งที่คุณจะวาง จำนวน + 次 (cì) จะขึ้นอยู่กับว่ากรรมนั้นเป็นคำนามหรือคำสรรพนามประเภทใด การเรียงลำดับคำให้ถูกต้องในจุดนี้ถือเป็นหนึ่งในทักษะที่สำคัญที่สุดในการใช้ลักษณนามของกริยา
- คำสรรพนามแทนบุคคล (เช่น 我, 你, 他, 她, 它): กรรมที่เป็นคำสรรพนามจะต้องวางต่อท้ายคำกริยา (และคำช่วยแสดงการณ์ลักษณะ) ทันที และวาง จำนวน + 次 ไว้ท้ายสุดของประโยค
- ชื่อสถานที่และคำบอกตำแหน่ง (เช่น 北京, 中国, 学校, 这儿): โดยปกติแล้ว จำนวน + 次 จะวางไว้หน้ากรรมที่เป็นสถานที่ คืออยู่หลังคำกริยาและคำช่วยแสดงการณ์ลักษณะทันที แม้ว่าการวางไว้หลังคำนามบอกสถานที่ดังเช่นในภาษาไทยจะสามารถพบได้ในบางบริบทก็ตาม
- กรรมที่เป็นคำนามทั่วไป (เช่น 电影, 药, 球): โดยทั่วไป จำนวน + 次 จะวางไว้หน้าคำนามที่เป็นกรรม หรืออีกวิธีหนึ่งคือการซ้ำคำกริยา โดยให้กรรมตามหลังกริยาตัวแรก และให้ จำนวน + 次 ตามหลังกริยาที่ซ้ำตัวที่สอง
我去过三次北京。
ถูกต้อง: เมื่อกรรมเป็นชื่อสถานที่ เช่น 北京 (ปักกิ่ง) คำว่า 三次 (สามครั้ง) จะวางอยู่ระหว่างวลีกริยา 去过 และสถานที่จุดหมายปลายทางได้อย่างเป็นธรรมชาติ
姐姐来过一次这儿。
ถูกต้อง: วลีบอกความถี่ 一次 (หนึ่งครั้ง) อยู่หลัง 来过 และอยู่หน้าคำบอกสถานที่ 这儿 (ที่นี่)
我见过他两次。
ถูกต้อง: เนื่องจากกรรม 他 (เขา) เป็นคำสรรพนามแทนบุคคล จึงต้องวางต่อท้าย 见过 ทันที แล้วจึงวาง 两次 (สองครั้ง) ไว้หลังคำสรรพนามนั้น
การขยายขอบเขตการใช้: เลขลำดับที่และคำชี้เฉพาะร่วมกับ 次
แม้ว่าการนับการกระทำหลังกริยาจะเป็นหน้าที่หลักของ 次 (cì) แต่มันยังสามารถนำมาประกอบเข้ากับคำอุปสรรคบอกลำดับที่ 第 (dì) และคำชี้เฉพาะหรือคำบอกลำดับก่อนหลัง เช่น 这 (zhè, "นี้"), 那 (nà, "นั้น"), 上 (shàng, "ที่แล้ว/ก่อนหน้า") และ 下 (xià, "หน้า/ถัดไป") ได้อย่างเป็นธรรมชาติอีกด้วย
这次, 下次 และ 第一次 ระบุโอกาสครั้งใดครั้งหนึ่ง ไม่ใช่เพียงนับจำนวนครั้ง จึงมักอยู่หน้ากริยาหรือขยายคำนามบอกเหตุการณ์ ดังตัวอย่างด้านล่าง
这次考试不难。
ถูกต้อง: ในประโยคนี้ 这次 (ครั้งนี้) ทำหน้าที่ขยายคำนามบอกเหตุการณ์ 考试 (การสอบ) และวางอยู่ต้นประโยค
这是我第一次做中国菜。
ถูกต้อง: เมื่อประสมกับ 第 เพื่อสร้างเป็นวลีบอกลำดับที่ คำว่า 第一次 (ครั้งแรก) จะวางอยู่หน้าวลีกริยา 做中国菜 เพื่อระบุกรอบของโอกาสที่เกิดขึ้น
ข้อเปรียบเทียบที่เป็นประโยชน์และข้อผิดพลาดที่ผู้เรียนพบบ่อย
ผู้เรียนมักสงสัยว่า 次 (cì) แตกต่างจากการนับหรือการบอกเวลาแบบอื่นอย่างไร ประการแรก อย่าสับสนระหว่าง 次 (cì) กับ 个 (gè) เพราะแม้ว่า 个 (gè) จะใช้นับคนและสิ่งของได้ แต่ไม่สามารถใช้นับจำนวนครั้งที่การกระทำเกิดขึ้นได้ ประการที่สอง เมื่อคุณเรียนภาษาจีนในระดับที่สูงขึ้น คุณจะได้พบกับลักษณนามของกริยาอีกคำหนึ่งคือ 遍 (biàn) ในขณะที่ 次 (cì) เป็นเพียงการนับจำนวนครั้งที่เกิดขึ้นโดยไม่คำนึงว่าการกระทำนั้นจะทำจนจบครบถ้วนตั้งแต่ต้นจนจบหรือไม่ แต่ 遍 (biàn) จะเน้นย้ำถึงการทำกระบวนการของการกระทำนั้นตั้งแต่ต้นจนจบสมบูรณ์ (เช่น การอ่านหนังสือทั้งเล่มจนจบหนึ่งรอบ) สำหรับการนับความถี่ทั่วไปของการไปเยือน การพบปะ หรือเหตุการณ์ในชีวิตประจำวัน คำว่า 次 (cì) คือตัวเลือกมาตรฐาน
ให้ฝึกจำนวนครั้งหลังกริยาในรูปเป็นกลาง และวางกรรมที่เป็นสรรพนามก่อนจำนวน เช่น 我见过他两次 ส่วนตัวอย่างจำนวนหน้ากริยาด้านล่างแสดงการเน้นหรือภาษาเขียน ไม่ใช่ประโยคที่ผิดทุกบริบท
我三次去过北京。
ลำดับนี้ใช้ได้เมื่อเน้นจำนวนครั้ง โดยเฉพาะในภาษาเขียนหรือภาษาเน้นย้ำ สำหรับคำตอบพื้นฐานที่เป็นกลาง ให้เลือก 我去过三次北京 หรือ 我去过北京三次 ความต่างด้านระดับภาษาไม่ใช่ข้อห้ามทางไวยากรณ์ทุกบริบท
× 我见过两次他。
ไม่ถูกต้อง: ในภาษาจีน บทเสริมบอกความถี่อย่าง 两次 ไม่สามารถวางคั่นระหว่างคำกริยากับกรรมที่เป็นคำสรรพนามแทนบุคคล (他) ได้ ให้แก้ไขเป็น 我见过他两次。
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 我见过他两次。
คำถามที่พบบ่อย
คำว่า 次 เกี่ยวข้องกับความถี่และโอกาส แล้วสามารถนำมาใช้ถามเวลาตามหน้าปัดนาฬิกาหรือถามว่ามีเวลาว่างไหมได้หรือเปล่า?
ไม่ได้ ในภาษาจีนจะแยกคำสำหรับเวลาบนหน้าปัดนาฬิกา ระยะเวลา และจำนวนครั้งออกจากกันอย่างชัดเจน โดยใช้คำว่า 点 (diǎn) สำหรับบอกเวลาตามนาฬิกา (กี่โมง) ใช้คำว่า 时间 (shíjiān) สำหรับเวลาโดยทั่วไปหรือระยะเวลา และใช้คำว่า 次 (cì) สำหรับการนับจำนวนครั้งหรือโอกาสที่เหตุการณ์เกิดขึ้นเท่านั้น
ถ้าต้องการพูดว่า 'สองครั้ง' ควรพูดว่า 二次 หรือ 两次?
ใช้ 两次 เป็นรูปสนทนาทั่วไปของ “สองครั้ง” ส่วน 二次 ก็ปรากฏในการนับแบบทางการหรือเชิงเทคนิคได้ ขณะที่ 第二次 หมายถึง “ครั้งที่สอง” เป็นลำดับที่ ไม่ใช่จำนวนสองครั้ง
คำช่วย 了 หรือ 过 ต้องวางไว้ข้างหน้าหรือข้างหลัง 次?
คำช่วยแสดงการณ์ลักษณะอย่าง 了 (le) และ 过 (guo) จะเกาะติดหลังคำกริยาโดยตรง ดังนั้นจึงต้องวางไว้ข้างหน้าวลี จำนวน + 次 ตัวอย่างเช่น พูดว่า 去过一次 (qù guo yī cì) หรือ 看了两次 (kàn le liǎng cì)