HSKReadyดาวน์โหลดแอปHSK 2 · ประเภทของประโยค › ประโยคความรวมและความซ้อน › ประโยคหลายอนุประโยคแบบย่อ
ใช้ 一……就…… กับเหตุการณ์ที่เกิดตามมาอย่างรวดเร็ว
一……就…… เชื่อมเหตุการณ์สองเหตุการณ์ โดยแสดงว่าเหตุการณ์ที่สองเกิดขึ้นทันทีหรือไม่นานหลังจากเหตุการณ์แรก เรียนรู้ลำดับพื้นฐาน บริบทที่ใช้ได้อย่างเป็นธรรมชาติ และความแตกต่างระหว่างรูปแบบนี้กับการใช้ 就 เพียงอย่างเดียว
我一到家，就给妈妈打电话。
เหตุการณ์แรกคือถึงบ้าน แล้วจึงโทรหาแม่ทันที คำแปลนี้อ่านเป็นกิจวัตรได้ แต่ประโยคจีนอาจกล่าวถึงแผนหรือเหตุการณ์เฉพาะครั้งได้ตามบริบทด้วย
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
ความหมาย: ทันทีที่เหตุการณ์หนึ่งเกิดขึ้น
โครงร่าง HSK 2 จัด 一……就…… ไว้ในหัวข้อประโยคความรวมแบบกระชับ บทเรียนนี้เน้นรูปแบบที่ระบุไว้ดังกล่าว ในการใช้ทั่วไป 一……就…… แสดงว่าเหตุการณ์ B เกิดขึ้นทันทีหรือไม่นานหลังจากเหตุการณ์ A ผู้พูดถือว่า A เป็นจุดที่ทำให้ B เริ่มขึ้นหรือเป็นจุดบอกเวลา เหตุการณ์ทั้งสองอาจเป็นกิจวัตร สิ่งที่วางแผนไว้ หรือสิ่งที่เพียงสังเกตเห็นก็ได้ รูปแบบนี้ไม่ได้บอกด้วยตัวเองว่า A เป็นสาเหตุเบื้องลึกของ B (แหล่งที่มา: hsk-2-g071)
我一到家，就给妈妈打电话。
เหตุการณ์แรกคือถึงบ้าน แล้วจึงโทรหาแม่ทันที คำแปลนี้อ่านเป็นกิจวัตรได้ แต่ประโยคจีนอาจกล่าวถึงแผนหรือเหตุการณ์เฉพาะครั้งได้ตามบริบทด้วย
ในตัวอย่างนี้ การกลับถึงบ้านเกิดขึ้นก่อน แล้วจึงโทรหาแม่ทันที ประโยคนี้ใช้บอกได้ทั้งกิจวัตรและเหตุการณ์เฉพาะครั้ง บริบทจะช่วยให้เข้าใจว่าเป็นแบบใด หากถ่ายทอดเป็นไทย อาจใช้ว่า “พอถึงบ้านก็โทรหาแม่ทันที” หรือ “ทันทีที่ถึงบ้านก็โทรหาแม่เลย” คำว่า “พอ...ก็...” ใช้ได้เช่นกัน แม้อาจเน้นความทันทีน้อยกว่า
สร้างประโยคตามลำดับเหตุการณ์
แบบเต็มที่ชัดเจนคือ ประธาน A + 一 + ภาคแสดง A，ประธาน B + 就 + ภาคแสดง B วางประธานไว้หน้าคำบอกแต่ละส่วน เช่น 雨一停，我们就出去散步 หากประธานเดียวกันใช้กับทั้งสองเหตุการณ์ อาจกล่าวครั้งเดียวก่อน 一 เช่น 我一到家就给妈妈打电话 สูตรย่อที่แสดงละประธานไว้ ไม่ได้บอกให้แทรกประธานหลัง 一 หรือ 就
- 一 วางตรงหน้าส่วนเหตุการณ์แรก: 一到家 (กลับถึงบ้าน), 一停 (หยุด), 一看见 (เห็น), 一进教室 (เข้าห้องเรียน)
- 就 วางตรงหน้าส่วนเหตุการณ์ที่สอง: 就打电话 (โทรศัพท์), 就出去散步 (ออกไปเดินเล่น), 就笑了 (ยิ้ม), 就安静下来 (เงียบลง)
- เหตุการณ์ที่สองมักเกิดตามมาอย่างรวดเร็ว แต่ช่วงเวลาที่แน่นอนขึ้นอยู่กับบริบท รูปแบบนี้ไม่ได้กำหนดว่าเหตุการณ์ทั้งสองต้องเกิดขึ้นพร้อมกันในทันทีในทางกายภาพ
雨一停，我们就出去散步。
แผนในอนาคตผูกกับการที่ฝนหยุด โดย 就 ระบุเหตุการณ์ที่ตามมา
ในที่นี้ ฝนหยุดก่อน แล้วผู้พูดจึงออกไปเดินเล่น แผนนี้อาจวางไว้ก่อนหน้านั้นแล้ว ประโยคเน้นเวลาที่พวกเขาเริ่มออกเดิน สถานการณ์ที่เป็นธรรมชาติคือการสนทนาเกี่ยวกับสิ่งที่ผู้คนจะทำเมื่อฝนหยุด
ใช้บอกปฏิกิริยาหรือการตอบสนองอย่างรวดเร็ว
她一看见老朋友，就笑了。
ประโยคนี้บอกปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วหลังจากจำหรือเห็นเพื่อนได้
การเห็นเพื่อนเก่าตามมาด้วยการยิ้มทันที เป็นวิธีที่เป็นธรรมชาติในการบรรยายปฏิกิริยาที่สังเกตเห็นได้ เหตุการณ์ที่สองอาจเป็นการกระทำ การเปลี่ยนสภาพ หรือการตอบสนองก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นสิ่งที่ประธานวางแผนจะทำอย่างตั้งใจ
老师一进教室，学生们就安静下来。
ประโยคนี้บรรยายเหตุการณ์สองอย่างที่เชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิดตามลำดับ แต่ไม่ได้ระบุว่ามีคำสั่งด้วยวาจา
เมื่อครูเข้าห้องเรียน นักเรียนก็เงียบลงตามมา ประโยครายงานลำดับเหตุการณ์และสื่อว่าเหตุการณ์ทั้งสองเกิดขึ้นใกล้กันทางเวลา แต่ไม่ได้ยืนยันว่าครูสั่งให้นักเรียนเงียบ ข้อมูลนั้นต้องอาศัยบริบท
เปรียบเทียบกับการใช้ 就 เพียงอย่างเดียว
就 สามารถใช้โดยไม่มี 一…… และมีการใช้หลายแบบ รวมถึงบอกว่าสิ่งหนึ่งเกิดขึ้นเร็วหรือเร็วกว่าที่คาดไว้ เมื่อใช้เพียงลำพัง 就 ไม่ได้บอกความสัมพันธ์ระหว่างสองเหตุการณ์แบบที่ 一……就…… แสดงโดยอัตโนมัติ ให้เปรียบเทียบความหมายตามบริบท: 一到家就打电话 เชื่อมการกลับถึงบ้านเข้ากับการโทรโดยตรง ส่วน 到家就打电话 ก็อาจหมายถึง “โทรเมื่อถึงบ้าน” ได้เช่นกัน แต่ไม่ได้ใช้รูปแบบจับคู่ที่ชัดเจนแบบเดียวกัน อย่าถือว่าประโยคหลังผิดไวยากรณ์ เพราะเป็นประโยคที่ใช้ได้และมีการนำเสนอความหมายต่างกัน
- ใช้ 一……就…… เมื่อต้องการเน้นเหตุการณ์แรกเป็นจุดบอกเวลาที่เหตุการณ์ที่สองตามมาในทันที
- ใช้ 就 เพียงอย่างเดียวเมื่อเหมาะกับความหมายที่ต้องการ และบริบทโดยรอบช่วยให้เข้าใจเรื่องเวลาได้ชัดเจน
- อย่าตีความว่ารูปแบบนี้หมายถึง “เพราะ A จึง B” โดยอัตโนมัติ หน้าที่หลักในที่นี้คือบอกลำดับเหตุการณ์ที่ต่อเนื่องใกล้กัน ผู้พูดอาจสื่อความเชื่อมโยงในทางปฏิบัติได้ แต่รูปแบบนี้ไม่ได้ระบุเหตุผลทั้งหมดด้วยตัวเอง
ประโยคคำถาม ประโยคปฏิเสธ และการตรวจสอบการใช้
ประโยคคำถามคงรูปเดิมได้ เช่น 你一到家就给妈妈打电话吗？ ถามว่าผู้ฟังถึงบ้านแล้วโทรหาแม่ทันทีหรือไม่ คำว่า 吗 ทำให้เป็นคำถามตอบรับ/ปฏิเสธ ส่วน 一…就… ยังเชื่อมเหตุการณ์ บริบทอาจทำให้ถามถึงกิจวัตรหรือโอกาสเฉพาะที่คาดไว้
ตำแหน่งคำปฏิเสธขึ้นอยู่กับขอบเขต เช่น 我一回家就不想出门 บอกว่าพอกลับบ้านก็ไม่อยากออกไปไหน โดย 不 ปฏิเสธ 想出门 แต่ถ้าต้องการปฏิเสธว่าโทรทันที ใช้ 到家以后不马上打电话 ซึ่งบอกอีกความหมายหนึ่ง อย่าวาง 不 ตามสูตรโดยไม่ตัดสินก่อนว่าปฏิเสธส่วนใด
- ระบุเหตุการณ์สองเหตุการณ์ แล้ววางเหตุการณ์ที่เกิดก่อนหลัง 一
- วาง 就 ไว้หน้าเหตุการณ์ที่ตามมา
- ตรวจสอบว่าบริบทสอดคล้องกับลำดับที่เกิดขึ้นทันทีหรือใกล้เคียงกันมาก
- ถ่ายทอดตามความหมาย ไม่แปลทีละคำ: มักใช้สำนวนไทยอย่าง “พอ A ก็ B” ได้อย่างเป็นธรรมชาติ
คำถามที่พบบ่อย
一……就…… หมายความว่าเหตุการณ์ที่สองเกิดขึ้นพร้อมกับเหตุการณ์แรกในจังหวะเดียวกันเสมอหรือไม่
ไม่เสมอไป โดยทั่วไปหมายความว่าเหตุการณ์ที่สองตามมาทันทีหรือไม่นานหลังเหตุการณ์แรก แต่ช่วงเวลาที่แน่นอนขึ้นอยู่กับสถานการณ์
รูปแบบนี้หมายถึง “เพราะ A จึง B” หรือไม่
ไม่ได้หมายความเช่นนั้นด้วยตัวเอง รูปแบบนี้เน้นลำดับเหตุการณ์ที่ต่อเนื่องใกล้กัน และอาจสื่อถึงความเชื่อมโยงในทางปฏิบัติ แต่ไม่จำเป็นต้องระบุสาเหตุเบื้องลึก
ต้องกล่าวประธานซ้ำในทั้งสองส่วนหรือไม่
กล่าวซ้ำเฉพาะเมื่อจำเป็นต่อความชัดเจน หากประธานเดียวกันใช้กับทั้งสองเหตุการณ์ได้อย่างเป็นธรรมชาติ ก็ระบุเพียงครั้งเดียวได้ แต่หากประธานเปลี่ยน ให้ระบุคนใหม่ตามความจำเป็น
