HSK 2 · ประเภทของประโยค › รูปประโยคพิเศษ › ประโยคเปรียบเทียบ 1
การเปรียบเทียบการกระทำในภาษาจีน: การใช้ 比 (bǐ) ร่วมกับส่วนเสริมหลังกริยา + 得 (de)
เมื่อต้องการเปรียบเทียบว่าประธานสองฝ่ายทำกริยาอาการได้ดี เร็ว หรือเช้ากว่ากันอย่างไร ภาษาจีนกลางจะนำบุพบทบอกการเปรียบเทียบ 比 (bǐ) มาใช้ร่วมกับคำช่วยบอกส่วนเสริม 得 (de) โดยสามารถวางวลีเปรียบเทียบไว้หน้าคำกริยา หรือวางไว้หลัง 得 (de) ก็ได้โดยที่ความหมายหลักไม่เปลี่ยน

弟弟比哥哥跑得快。
ใช้โครงสร้างรูปแบบที่หนึ่ง: วาง 比 (bǐ) + B ไว้หน้าคำกริยา 跑 (pǎo)
× 弟弟比哥哥跑得很快。
ผิดเพราะไม่สามารถใช้คำวิเศษณ์บอกระดับ 很 (hěn) มาขยายคำคุณศัพท์ในประโยคเปรียบเทียบที่ใช้ 比 (bǐ) ได้ ต้องตัด 很 (hěn) ออกดังที่แสดงในประโยคที่แก้ไขให้ถูกต้อง
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 弟弟比哥哥跑得快。
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
หน้าที่หลักของโครงสร้างนี้
วิธีหนึ่งในการเปรียบเทียบการกระทำคือใช้ 得 เชื่อมกริยากับคำบรรยาย แล้วเพิ่ม 比 กับเกณฑ์เปรียบเทียบ บทเรียนนี้สอนสองลำดับของรูปดังกล่าว แต่ไม่ใช่วิธีเดียวที่จะเทียบการกระทำ เช่น 他比我早来 ใช้โครงสร้างอื่นโดยไม่มี 得
ในหลักสูตร HSK 2 โครงสร้างการเปรียบเทียบเฉพาะนี้ถูกจัดอยู่ในหมวดรูปประโยคพิเศษสำหรับการเปรียบเทียบ ซึ่งมีการเรียงลำดับคำสองรูปแบบที่ใช้แทนกันได้
การเรียงลำดับคำที่ยืดหยุ่นทั้งสองรูปแบบ
ภาษาจีนกลางอนุญาตให้วางวลีเปรียบเทียบ 比 (bǐ) + B ได้ในสองตำแหน่งมาตรฐานเมื่อมีส่วนเสริมบอกสภาพการกระทำที่ใช้ 得 (de) อยู่ด้วย ทั้งสองโครงสร้างนี้สื่อความหมายหลักเหมือนกันทุกประการ และถูกต้องตามหลักไวยากรณ์เท่ากันทั้งในภาษาพูดและภาษาเขียนในชีวิตประจำวัน
ในโครงสร้างรูปแบบที่หนึ่ง ให้วางคำเปรียบเทียบต่อจากประธานหลัก (A) ทันที ก่อนที่จะกล่าวถึงการกระทำ วิธีนี้เป็นการเปิดตัวบุคคลหรือสิ่งของสองสิ่งที่นำมาเปรียบเทียบกันก่อน แล้วจึงค่อยระบุการกระทำและคุณลักษณะตามมา
弟弟比哥哥跑得快。
ใช้โครงสร้างรูปแบบที่หนึ่ง: วาง 比 (bǐ) + B ไว้หน้าคำกริยา 跑 (pǎo)
ในโครงสร้างรูปแบบที่สอง ให้ระบุประธานและการกระทำพร้อมกับ 得 (de) ก่อน จากนั้นจึงแทรกวลีเปรียบเทียบ 比 (bǐ) + B ไว้หน้าคำคุณศัพท์ทันที วิธีนี้ทำให้ตัวบ่งชี้การเปรียบเทียบอยู่ติดกับคำคุณศัพท์ที่ทำหน้าที่ขยายโดยตรง
弟弟跑得比哥哥快。
ใช้โครงสร้างรูปแบบที่สอง: วาง 比 (bǐ) + B ไว้หลัง 跑得 (pǎo de) และอยู่หน้าคำคุณศัพท์ 快 (kuài) ทันที
今天老师来得比学生早。
ประโยคบอกเล่าตามธรรมชาติในชีวิตประจำวัน โดยวาง 比 (bǐ) + B ไว้หลังคำกริยา + 得 (de)
ต้องทำอย่างไรเมื่อคำกริยามีกรรมมารองรับ
กฎสำคัญข้อหนึ่งในไวยากรณ์ภาษาจีนคือ คำช่วย 得 (de) ต้องวางติดหลังคำกริยาโดยตรง ห้ามมีคำใดมาคั่นระหว่างคำกริยากับ 得 (de) เด็ดขาด ไม่ว่าจะเป็นกรรมของประโยคหรือวลีเปรียบเทียบก็ตาม ซึ่งต่างจากภาษาไทยที่เราพูดเรียงกันไปได้เลยว่า "พูดภาษาจีนได้ดีกว่า" แต่ในภาษาจีน หากคุณใช้วลีกริยา-กรรม เช่น 说汉语 (shuō Hànyǔ, พูดภาษาจีน) หรือ 写字 (xiě zì, เขียนตัวอักษร) คุณจะไม่สามารถวาง 得 (de) ไว้หลังคำนามได้
วิธีแก้ไขปัญหานี้คือ คุณต้องซ้ำคำกริยาอีกครั้งเพื่อให้คำกริยาตัวที่สองมี 得 (de) ตามหลังโดยตรง หรือไม่ก็ย้ายกรรมมาไว้หน้าคำกริยาเพื่อทำหน้าที่เป็นหัวเรื่อง การซ้ำคำกริยาสามารถใช้ควบคู่กับการเรียงลำดับคำทั้งสองรูปแบบได้อย่างชัดเจนดังนี้:
她汉语比我说得好。
ในประโยคนี้ กรรม 汉语 (Hànyǔ) ถูกย้ายมาไว้ข้างหน้า 比 (bǐ) เพื่อให้คำกริยา 说 (shuō) และ 得 (de) ยังคงเชื่อมต่อกันโดยตรง
她说汉语说得比我好。
ในประโยคนี้ คำกริยา 说 (shuō) ถูกซ้ำอีกครั้งหลังกรรม 汉语 (Hànyǔ) และวาง 比我 (bǐ wǒ) ตามหลัง 得 (de)
การตั้งคำถามและบริบทในชีวิตประจำวัน
หากต้องการเปลี่ยนโครงสร้างเปรียบเทียบแบบใดแบบหนึ่งให้เป็นประโยคคำถามแบบใช่หรือไม่ เพียงแค่เติมคำช่วยตั้งคำถาม 吗 (ma) ไว้ที่ท้ายประโยค นอกจากนี้ สิ่งที่นำมาเปรียบเทียบกัน (A และ B) ไม่จำเป็นต้องเป็นคนสองคนที่ต่างกันเสมอไป แต่คุณยังสามารถเปรียบเทียบคนคนเดียวกันในสองช่วงเวลาที่ต่างกันได้ด้วย เช่น วันนี้เทียบกับเมื่อวาน หรือวันสุดสัปดาห์เทียบกับวันธรรมดา
你周末起得比平时晚吗?
เปรียบเทียบสองช่วงเวลา (วันสุดสัปดาห์เทียบกับวันปกติ) ของประธานคนเดียวกัน และสร้างเป็นประโยคคำถามแบบใช่หรือไม่ด้วย 吗 (ma)
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยซึ่งผู้เรียนควรหลีกเลี่ยง
เมื่อสร้างประโยคเปรียบเทียบที่มี 得 (de) โปรดระวังจุดที่มักพลาดกันบ่อยสองประการซึ่งจะทำให้ประโยคผิดไวยากรณ์
- สำหรับการเปรียบเทียบตรงๆ ที่ต้องการ ใช้ 弟弟比哥哥跑得快 แทนการใส่ 跑得很快 ในตำแหน่งนั้น แต่ไม่ได้ห้ามคำขยายทุกชนิด เช่น 他比我跑得更快 ใช้ได้ และ 跑得比哥哥快一点儿 ระบุว่าต่างกันเล็กน้อย
- ห้ามวางกรรมคั่นกลางระหว่างคำกริยากับ 得 (de) ให้ย้ายกรรมไปไว้ส่วนหน้าของประโยค หรือซ้ำคำกริยาเสมอ
× 弟弟比哥哥跑得很快。
ผิดเพราะไม่สามารถใช้คำวิเศษณ์บอกระดับ 很 (hěn) มาขยายคำคุณศัพท์ในประโยคเปรียบเทียบที่ใช้ 比 (bǐ) ได้ ต้องตัด 很 (hěn) ออกดังที่แสดงในประโยคที่แก้ไขให้ถูกต้อง
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 弟弟比哥哥跑得快。
× 她说汉语得比我好。
ผิดเพราะกรรม 汉语 (Hànyǔ) เข้ามาแยกคำกริยา 说 (shuō) ออกจาก 得 (de) ต้องซ้ำคำกริยา 说 (shuō) ไว้หน้า 得 (de) ทันที หรือย้าย 汉语 (Hànyǔ) ไปไว้หน้าคำกริยา
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 她说汉语说得比我好。
คำถามที่พบบ่อย
การวาง 比 (bǐ) + B ไว้หน้าคำกริยา กับการวางไว้หลัง 得 (de) มีความแตกต่างกันทางความหมายหรือไม่
ในตัวอย่างพื้นฐาน สองลำดับให้ผลเปรียบเทียบเดียวกัน คือ 弟弟比哥哥跑得快 กับ 弟弟跑得比哥哥快 แต่จัดข้อมูลต่างกัน และจุดเน้นขึ้นกับบริบทกับน้ำหนักเสียง อย่าเหมาว่าการย้าย 比 + B ในประโยคยาวทุกชนิดจะคงขอบเขตความหมายหรือจุดเน้นทั้งหมด
เมื่อคำกริยามีกรรมมารองรับ จำเป็นต้องซ้ำคำกริยาสองครั้งเสมอไปหรือไม่
ไม่จำเป็นเสมอไป ในการสนทนาในชีวิตประจำวัน ผู้พูดมักจะละคำกริยาตัวแรกออก แล้ววางกรรมไว้หน้าวลีเปรียบเทียบ หรือวางไว้หน้ากลุ่มคำกริยา + 得 (de) ได้เลย ตราบใดที่ความหมายยังคงชัดเจน ตัวอย่างเช่น การวาง 汉语 (Hànyǔ) ไว้หน้า 比我 (bǐ wǒ) และรักษากลุ่มคำ 说得好 (shuō de hǎo) ให้อยู่ติดกันที่ท้ายประโยค