HSKReadyดาวน์โหลดแอปHSK 1 · ชนิดของคำ › คำกริยา › คำกริยาช่วย
กริยาช่วยระดับ HSK 1 可以 (kěyǐ): การขออนุญาต ความเป็นไปได้ และการขอร้องอย่างสุภาพ
可以 อยู่หน้าคำกริยาเพื่อบอกการอนุญาต ความเป็นไปได้ หรือทางเลือกที่ทำได้ รวมถึงการเสนอแนะ บทเรียน HSK 1 นี้อธิบายการถามว่าการกระทำนั้นได้รับอนุญาตหรือทำได้ตามบริบทหรือไม่
我可以坐这儿吗？
ใช้ 可以 (kěyǐ) ร่วมกับ 吗 (ma) เพื่อขออนุญาตอย่างสุภาพ
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
ความหมายและความสำคัญของ 可以 (kěyǐ)
ในหลักสูตรไวยากรณ์ระดับ HSK 1 คำว่า 可以 (kěyǐ) ถูกจัดอยู่ในหมวดคำประเภทกริยาช่วย ซึ่งในภาษาจีนเรียกว่า 能愿动词 (néngyuàn dòngcí) กริยาช่วยไม่ได้ใช้บรรยายการกระทำทางกายภาพแบบเดี่ยวๆ แต่จะวางไว้หน้าคำกริยาอื่นเพื่อแสดงทัศนคติ ความสามารถ การอนุญาต หรือความเป็นไปได้ตามสถานการณ์ของผู้พูด เนื่องจากภาษาไทยมักใช้คำว่า "ได้" หรือ "สามารถ" เพื่อสื่อความหมายเหล่านี้ทั้งหมด ผู้เรียนจึงต้องสังเกตให้ดีว่าแท้จริงแล้ว 可以 (kěyǐ) ครอบคลุมคำว่า "ได้" ในแง่มุมใดบ้าง
- การอนุญาต: การขอหรือให้อนุญาตเพื่อทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง (เช่น “...ได้ไหม” หรือ “อนุญาตให้...”)
- ความเป็นไปได้ตามสถานการณ์: การระบุว่าเงื่อนไขหรือกฎเกณฑ์ในที่นั้นๆ เอื้อให้เกิดการกระทำขึ้นได้ (ตรงกับคำว่า "สามารถ...ได้")
- การแนะนำอย่างสุภาพ: การเสนอทางเลือกที่เป็นประโยชน์แก่ผู้ฟังโดยไม่ฟังดูเป็นการออกคำสั่ง (ตรงกับคำว่า "ลอง...ได้นะ")
โครงสร้างประโยคพื้นฐาน
可以 อยู่หน้าคำกริยาหรือวลีกริยาที่เกี่ยวข้อง อาจมีคำบอกเวลาหรือส่วนขยายอื่นก่อนกริยาช่วยได้ จึงไม่จำเป็นต้องอยู่หลังประธานทันที คำนี้ไม่ผันตามบุรุษหรือกาล และไม่ต้องมีคำเชื่อมคั่นหน้าการกระทำที่ตามมา
หากต้องการขออนุญาตหรือตรวจสอบว่ามีทางเลือกนั้นหรือไม่ รูปแบบที่พบบ่อยที่สุดสำหรับผู้เริ่มต้นคือการเติมคำอนุภาคคำถาม 吗 (ma) ไว้ท้ายประโยคบอกเล่า นอกจากนี้ คุณยังสามารถตอบคำถามดังกล่าวสั้นๆ ด้วยการพูดว่า 可以 (kěyǐ) เพียงคำเดียวได้อีกด้วย
การใช้งาน 可以 (kěyǐ) ทั้ง 3 รูปแบบในชีวิตประจำวัน
ประการแรก ใช้ 可以 (kěyǐ) เพื่อขอหรือให้อนุญาต ในบทสนทนาในชีวิตประจำวัน การตั้งคำถามด้วย 可以 (kěyǐ) เป็นวิธีที่สุภาพและเป็นธรรมชาติในการถามว่าอีกฝ่ายจะขัดข้องไหมหากคุณจะทำบางสิ่ง หรือถามว่าผู้มีอำนาจอนุญาตหรือไม่
我可以坐这儿吗？
ใช้ 可以 (kěyǐ) ร่วมกับ 吗 (ma) เพื่อขออนุญาตอย่างสุภาพ
你可以进来了。
เป็นการให้อนุญาตแก่ผู้ฟังในการกระทำสิ่งนั้น
ประการที่สอง ใช้ 可以 (kěyǐ) เมื่อปัจจัยแวดล้อมภายนอกทำให้การกระทำนั้นสามารถทำได้จริง ในกรณีนี้ คุณไม่ได้กำลังขออนุญาตจากบุคคล แต่กำลังระบุว่าสถานที่ เครื่องมือ หรือตารางเวลานั้นเอื้ออำนวยให้ทำสิ่งใดได้บ้าง
这儿可以用手机付钱。
อธิบายทางเลือกที่สามารถทำได้เนื่องจากสภาพแวดล้อมในที่นั้นเอื้ออำนวย
ประการที่สาม ใช้ 可以 (kěyǐ) ร่วมกับประธานบุรุษที่สองอย่าง 你 (nǐ) เพื่อเสนอคำแนะนำอย่างนุ่มนวล เป็นการบอกผู้ฟังว่ามีทางเลือกที่ดีเปิดกว้างสำหรับพวกเขาอยู่
你可以看看这本书。
เป็นการเสนอคำแนะนำหรือทางเลือกอย่างสุภาพให้แก่ผู้ฟัง
การทำเป็นประโยคปฏิเสธ: 不可以 (bù kěyǐ) เทียบกับ 不能 (bù néng)
รูปปฏิเสธการอนุญาตทั่วไปในบทเรียนนี้ใช้ 不可以 ส่วนการทำไม่ได้ในทางปฏิบัติมักใช้ 不能 แต่ไม่ใช่กฎว่าคำกริยาช่วยทุกคำต้องปฏิเสธด้วย 不 ในทุกโครงสร้าง เพราะ 没能 ใช้บอกว่าทำสิ่งนั้นไม่ได้ในเหตุการณ์หนึ่งได้
ทั้ง 不可以 และ 不能 ใช้บอกข้อห้ามได้ หากอธิบายเหตุขัดข้องในทางปฏิบัติ เช่น “วันนี้ฉันไปไม่ได้” 不能 มักเป็นตัวเลือกที่เป็นธรรมชาติ ความเด็ดขาดหรือความสุภาพยังขึ้นอยู่กับถ้อยคำ น้ำเสียง และบริบท ไม่ใช่เพียงคำกริยาช่วยที่เลือกใช้
教室里不可以抽烟。
ใช้ 不可以 (bù kěyǐ) เพื่อระบุกฎเกณฑ์หรือข้อห้ามที่เข้มงวด
我今天不能去学校。
ใช้ 不能 (bù néng) แทนที่จะใช้ 不可以 (bù kěyǐ) เพื่ออธิบายเหตุขัดข้องในทางปฏิบัติ
เปรียบเทียบทักษะที่ทำเป็นกับความเป็นไปได้
คำไทยว่า “ได้” หรือ “เป็น” ไม่ได้กำหนดคำกริยาช่วยจีนเพียงคำเดียวโดยอัตโนมัติ หากประเด็นหลักคือเรียนรู้จนทำเป็น 会 จะเน้นความหมายนั้นได้ชัด ส่วน 可以 ยังใช้กับการกระทำเดียวกันได้เมื่อเน้นความสามารถ เงื่อนไขที่ทำได้ หรือการอนุญาต
- 可以 (kěyǐ): เน้นเรื่องการอนุญาต การเปิดโอกาสจากปัจจัยภายนอก หรือทางเลือกที่มีอยู่
- 会 (huì): เน้นเรื่องความรู้ความเข้าใจและทักษะความชำนาญที่ได้จากการฝึกฝน (ในภาษาไทยมักแปลว่า "...เป็น")
- 能 (néng): เน้นเรื่องความสามารถทางกายภาพ ประสิทธิภาพ หรือการที่สถานการณ์เอื้ออำนวยให้ทำได้
ประโยคเกี่ยวกับวัยเด็กสองประโยคต่อไปนี้ใช้ได้ทั้งคู่ 可以游泳 บอกว่าว่ายน้ำได้ตามความสามารถหรือเงื่อนไข หรือได้รับอนุญาต ส่วน 会游泳 บอกตรงกว่าว่าว่ายน้ำเป็น จึงควรเลือกตามความหมายที่ต้องการ ไม่ใช่ตัดสินว่าทุก 可以 + กริยาบอกทักษะผิด
我很小的时候就可以游泳了。
เป็นประโยคที่ใช้ได้เมื่อบอกว่าวัยเด็กสามารถหรือได้รับอนุญาตให้ว่ายน้ำได้ หากต้องการเน้นว่าเรียนรู้จนว่ายน้ำเป็น 会游泳 จะชัดกว่า ความต่างคือจุดเน้น ไม่ใช่ข้อผิดไวยากรณ์ทุกกรณี
我很小的时候就会游泳了。
会 เน้นอย่างชัดเจนว่าว่ายน้ำเป็นซึ่งเป็นทักษะที่เรียนรู้มา ต่างจาก 可以 ที่เน้นความเป็นไปได้หรือการอนุญาตได้กว้างกว่า
โปรดสังเกตว่าในภาษาพูดทั่วไป คำว่า 可以 (kěyǐ) ยังสามารถปรากฏเดี่ยวๆ ในฐานะคำคุณศัพท์ที่แปลว่า "ไม่เลว" หรือ "ใช้ได้" อีกด้วย (เช่น ชมว่าอาหารจานนี้อร่อยใช้ได้) อย่างไรก็ตาม ในหมวดคำกริยาระดับ HSK 1 ที่กล่าวถึงในบทความนี้ ให้เน้นฝึกฝนบทบาทของคำนี้ในฐานะกริยาช่วยที่วางไว้หน้าคำกริยาแสดงการกระทำเป็นหลัก
คำถามที่พบบ่อย
ฉันสามารถตอบคำถามด้วยคำว่า 可以 (kěyǐ) เพียงคำเดียวได้ไหม
ได้แน่นอน หากมีคนขออนุญาตหรือเสนอแนะบางอย่าง การตอบกลับสั้นๆ ว่า 可以 (kěyǐ) เป็นเรื่องที่เป็นธรรมชาติมาก มีความหมายว่า "ได้เลย" "อนุญาต" หรือ "ตกลงตามนั้น"
ฉันสามารถวาง 了 (le) ไว้หลัง 可以 (kěyǐ) โดยตรงเพื่อแสดงความเป็นอดีตได้ไหม
อย่าใช้ 了 เป็นส่วนท้ายบอกอดีตกาลของ 可以 ใน 你可以进来了 คำว่า 了 ท้ายประโยคบอกสถานการณ์ใหม่ว่าเข้ามาได้แล้ว ส่วนรูปสั้น 现在可以了 ก็หมายถึง “ตอนนี้ได้แล้ว” ได้เช่นกัน 了 นี้ไม่ใช่การผันเป็นอดีตกาล
สามารถตั้งคำถามโดยใช้รูป 可以不可以 (kěyǐ bù kěyǐ) ได้หรือไม่
ได้ การนำรูปบอกเล่าและรูปปฏิเสธมารวมกัน—ซึ่งมักย่อเป็น 可不可以 (kě bù kěyǐ) วางไว้หน้าคำกริยา—เป็นอีกทางเลือกที่ใช้กันทั่วไปแทนการเติม 吗 (ma) ไว้ท้ายประโยค
