HSKReadyดาวน์โหลดแอปHSK 1 · วลี › ประเภทตามโครงสร้าง › โครงสร้างประเภทอื่น
วลีบุพบทในระดับ HSK 1 (介宾短语): โครงสร้าง การเรียงลำดับคำ และการใช้งาน
วลีบุพบท (介宾短语) คือการนำคำบุพบทมารวมกับคำนามหรือคำสรรพนามที่เป็นกรรม เพื่อบอกสถานที่ เวลา ผู้ร่วมกระทำ ผู้รับ หรือจุดเริ่มต้น ในภาษาจีนกลาง วลีประเภทนี้มักจะวางไว้ข้างหน้าคำกริยาหลัก แทนที่จะวางไว้ท้ายประโยคเหมือนในภาษาไทย
我儿子在学校看书。
วลีบุพบท 在学校 (ที่โรงเรียน) วางอยู่ข้างหน้าวลีกริยาและกรรม 看书 (อ่านหนังสือ) ซึ่งต่างจากภาษาไทยที่มักวางคำบอกสถานที่ไว้ท้ายประโยค
× 我吃饭在饭店。
ไม่ถูกต้องตามรูปแบบบอกฉากหลังแบบเป็นกลางที่สอนที่นี่ ให้วาง 在饭店 หน้า 吃饭 ได้เป็น 我在饭店吃饭。
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 我在饭店吃饭。
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
วลีบุพบท (介宾短语) คืออะไร
ในโครงร่างไวยากรณ์ระดับ HSK 1 วลีบุพบท (介宾短语, jiè-bīn duǎnyǔ) ถูกจัดอยู่ในหมวดโครงสร้างวลีประเภทอื่นๆ วลีบุพบทสร้างขึ้นโดยการวางคำบุพบท (介词, jiècí) ไว้ข้างหน้ากรรมของบุพบท (宾语, bīnyǔ) โดยตรง ซึ่งโดยทั่วไปกรรมนี้จะเป็นคำนาม คำสรรพนาม หรือคำบอกสถานที่ เมื่อรวมกันแล้วทั้งสองส่วนจะกลายเป็นหน่วยทางไวยากรณ์เดียวกัน ซึ่งตามปกติจะไม่สามารถใช้เดี่ยวๆ เป็นประโยคที่สมบูรณ์ได้หากไม่มีภาคแสดงหลัก
หน้าที่ของวลีบุพบทคือการให้ข้อมูลภูมิหลังที่สำคัญสำหรับการกระทำหรือสภาพการณ์ โดยขึ้นอยู่กับคำบุพบทที่เลือกใช้ หน่วยทางไวยากรณ์นี้จะบอกผู้ฟังว่าการกระทำเกิดขึ้นที่ไหน เกิดขึ้นเมื่อใด เริ่มต้นจากที่ไหน ใครมีส่วนร่วมในการกระทำร่วมกับประธาน หรือใครเป็นผู้ได้รับประโยชน์จากการกระทำนั้น
ตำแหน่งมาตรฐาน: วางไว้หน้าคำกริยาหลัก
ในประโยคพื้นฐานหลายแบบ วลีบุพบทระบุสถานที่ ผู้ร่วมกระทำ หรือผู้ได้รับประโยชน์ไว้หน้าการกระทำที่เกี่ยวข้อง รูปแบบที่ใช้ได้สะดวกคือ ประธาน + วลีบุพบท + ภาคแสดง แต่ไม่ได้บังคับว่าทุกวลีต้องอยู่หลังประธานทันที ตำแหน่งยังขึ้นอยู่กับบริบท ส่วนขยายอื่น และโครงสร้างของภาคแสดง
- 在 (zài) + สถานที่: บอกสถานที่ที่การกระทำนั้นเกิดขึ้น
- 和 (hé) / 跟 (gēn) + บุคคล: บอกผู้ร่วมกระทำที่ทำกริยานั้นร่วมกับประธาน
- 给 (gěi) + บุคคล: บอกผู้รับหรือผู้ได้รับประโยชน์จากการกระทำ
- 从 (cóng) + สถานที่หรือเวลา: บอกจุดเริ่มต้นของการเคลื่อนที่หรือช่วงเวลา
我儿子在学校看书。
วลีบุพบท 在学校 (ที่โรงเรียน) วางอยู่ข้างหน้าวลีกริยาและกรรม 看书 (อ่านหนังสือ) ซึ่งต่างจากภาษาไทยที่มักวางคำบอกสถานที่ไว้ท้ายประโยค
今天下午我和朋友喝茶。
วลีบุพบท 和朋友 (กับเพื่อน) ปรากฏอยู่ข้างหน้าคำกริยา 喝 (ดื่ม) ในขณะที่ภาษาไทยจะพูดว่าดื่มชาก่อนแล้วค่อยตามด้วยกับเพื่อน
姐姐给妈妈买衣服。
วลีบุพบท 给妈妈 (ให้แม่) วางไว้หน้าคำกริยาหลัก 买 (ซื้อ) ไม่ได้วางไว้ท้ายประโยคเหมือนในภาษาไทย
老师从家来学校。
วลีบุพบท 从家 (จากบ้าน) ใช้บอกจุดเริ่มต้นโดยวางไว้ข้างหน้าคำกริยาแสดงการเคลื่อนที่ 来 (มา/มาที่โรงเรียน) ซึ่งในภาษาไทยอาจพูดว่ามาจากบ้านมาโรงเรียนหรือมาโรงเรียนจากบ้านก็ได้
ข้อเปรียบเทียบที่เป็นประโยชน์และเงื่อนไขการวางหลังกริยา
ใน 弟弟在家 คำว่า 在 เป็นคำกริยาหลักบอกที่อยู่ ส่วนใน 我儿子在学校看书 วลี 在学校 บอกสถานที่ของการอ่าน นี่เป็นข้อเปรียบเทียบที่ใช้ได้กับตัวอย่างที่นี่ แต่การมีคำกริยาอื่นไม่ได้เป็นเกณฑ์ตัดสินชนิดคำได้ทุกกรณี เช่น ใน 他在看书 คำว่า 在 อยู่หน้าการกระทำโดยตรงเพื่อบอกว่ากำลังทำอยู่ ไม่ใช่คำบุพบทบอกสถานที่
弟弟在家。
ในประโยคนี้ 在 (อยู่ที่) เป็นคำกริยาเพียงตัวเดียวในประโยค ดังนั้น 在家 จึงทำหน้าที่เป็นภาคแสดงแบบกริยาและกรรม ไม่ใช่บทขยายที่วางไว้หน้ากริยา
แม้ว่าการวางวลีบุพบทไว้หน้าคำกริยาจะเป็นรูปแบบปกติสำหรับการกระทำทั่วไป แต่ก็ไม่ใช่กฎตายตัวสำหรับทุกประโยค สำหรับคำกริยาเฉพาะที่แสดงท่าทาง การจัดวาง หรือการอยู่อาศัย เช่น 住 (zhù, อาศัยอยู่) หรือ 坐 (zuò, นั่ง) วลีบุพบทที่ขึ้นต้นด้วย 在 (zài) สามารถปรากฏหลังคำกริยาได้ ในทางไวยากรณ์ วลีบุพบทที่อยู่หลังคำกริยาจะทำหน้าที่เป็นบทเสริม (补语, bǔyǔ) เพื่อบอกว่าประธานไปลงเอยหรือคงอยู่ที่ใด
他们住在北京。
เมื่อใช้กับคำกริยา 住 (อาศัยอยู่) วลีบุพบท 在北京 (ที่ปักกิ่ง) จะวางตามหลังคำกริยาเพื่อทำหน้าที่เป็นบทเสริมได้อย่างเป็นธรรมชาติ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย: การเรียงลำดับคำตามโครงสร้างภาษาไทย
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือการวางสถานที่ไว้ท้ายประโยคตามภาษาไทย สำหรับรูปแบบบอกฉากหลังแบบเป็นกลางในบทเรียนนี้ ให้วาง 在 + สถานที่ หน้ากิจกรรม แต่ไม่ได้ห้ามวลีสถานที่หลังคำกริยาทุกกรณี ดังที่เห็นจาก 住在北京
× 我吃饭在饭店。
ไม่ถูกต้องตามรูปแบบบอกฉากหลังแบบเป็นกลางที่สอนที่นี่ ให้วาง 在饭店 หน้า 吃饭 ได้เป็น 我在饭店吃饭。
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 我在饭店吃饭。
我在饭店吃饭。
ประโยคที่แก้ไขให้ถูกต้อง: วลีบุพบท 在饭店 ถูกนำมาวางไว้ข้างหน้าวลีกริยา 吃饭 โดยตรง
หมายเหตุเกี่ยวกับขอบเขตตามโครงร่างการสอบและการเตรียมตัว
ในโครงร่างการสอบ HSK ฉบับเดือนพฤศจิกายน 2025 (ซึ่งระบุให้เริ่มใช้ในเดือนกรกฎาคม 2026) วลีบุพบท (介宾短语) ถูกจัดอยู่ในระดับ 1 ภายใต้หมวดโครงสร้างวลี เนื่องจากศูนย์สอบแต่ละแห่งอาจจัดสอบด้วยข้อสอบคนละฉบับในช่วงเปลี่ยนผ่าน จึงควรใช้การกำหนดระดับนี้เป็นเกณฑ์อ้างอิงในการศึกษาไวยากรณ์พื้นฐาน มากกว่าจะถือเป็นการรับประกันรูปแบบข้อสอบจริง ณ สนามสอบแห่งใดแห่งหนึ่ง
คำถามที่พบบ่อย
วลีบุพบทสามารถใช้เป็นประโยคที่สมบูรณ์ด้วยตัวเองได้หรือไม่
วลีอย่าง 从学校 หรือ 和朋友 โดยปกติต้องมีภาคแสดงหลักจึงจะเป็นอนุประโยคที่สมบูรณ์ แต่ใช้เป็นคำตอบสั้นๆ ได้เมื่อบริบทช่วยให้เข้าใจส่วนที่ละไว้ ภาคแสดงนั้นอาจเป็นคำกริยา หรือเป็นคำคุณศัพท์ในรูปแบบที่เหมาะสมก็ได้
คำว่า 和 (hé) เป็นส่วนหนึ่งของวลีบุพบทเสมอไปหรือไม่
ไม่เสมอไป เมื่อ 和 ใช้เชื่อมคำนามสองคำที่มีสถานะเท่ากัน (เช่น พ่อและแม่) คำนี้จะทำหน้าที่เป็นคำสันธานที่สร้างวลีประสาน แต่เมื่อ 和 ทำหน้าที่นำหน้าผู้ร่วมกระทำและวางอยู่หน้าคำกริยา (ซึ่งมักจะแทนที่ด้วย 跟 gēn ได้ หรือวางคำปฏิเสธไว้ข้างหน้าได้) คำนี้จะทำหน้าที่เป็นคำบุพบทในวลีบุพบท
เมื่อในประโยคมีวลีบุพบท คำปฏิเสธ 不 (bù) หรือ 没 (méi) จะต้องวางไว้ตรงไหน
ตำแหน่งขึ้นอยู่กับขอบเขตความหมาย 我不在家吃饭 ปฏิเสธการกินข้าวที่บ้าน ส่วน 我在家不喝咖啡 ตั้ง “ที่บ้าน” เป็นบริบทแล้วปฏิเสธการดื่มกาแฟ คำปฏิเสธจึงอาจอยู่หน้าวลีบุพบท หรืออยู่หน้าภาคแสดงที่ตามหลังวลีนั้น อย่าใช้กฎว่า “ต้องอยู่หน้าคำบุพบทเสมอ”
