HSKReadyดาวน์โหลดแอปHSK 1 · ประเภทของประโยค › รูปประโยค › ประโยคความเดียว
ไวยากรณ์ HSK 1: ประโยคที่มีคำนามเป็นภาคแสดง (名词谓语句)
ในภาษาจีนกลาง คำนามหรือวลีนามสามารถทำหน้าที่เป็นภาคแสดงของประโยคได้โดยตรงโดยไม่ต้องมีคำกริยาเชื่อมอย่าง 是 (shì) โครงสร้างนี้ในโครงร่างไวยากรณ์ HSK 1 เรียกว่า 名词谓语句 (míngcí wèiyǔ jù) ซึ่งนิยมใช้ในภาษาพูดเพื่อบอกเวลา วันที่ วันในสัปดาห์ อายุ ราคา และภูมิลำเนา
今天星期三。
คำบอกเวลา 今天 (jīntiān) เป็นประธาน และคำนาม 星期三 (xīngqīsān) ทำหน้าที่เป็นภาคแสดงโดยตรงโดยไม่มีคำกริยา
× 他医生。
ผิดหลักไวยากรณ์ในการบอกอาชีพตามปกติ ต่างจากอายุ วันที่ หรือราคา คำนามบอกอาชีพอย่าง 医生 (yīshēng) ไม่สามารถทำหน้าที่เป็นภาคแสดงแบบเดี่ยวๆ ได้ ต้องใช้ว่า 他是医生 (tā shì yīshēng) แทน
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 他是医生。
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
1. ประโยคที่มีคำนามเป็นภาคแสดง (名词谓语句) คืออะไร?
ในโครงร่างไวยากรณ์ HSK 1 อย่างเป็นทางการ ประโยคความเดียวแบบประธาน-ภาคแสดง (主谓句) แบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลักตามชนิดของคำที่ทำหน้าที่เป็นภาคแสดง นอกเหนือจากประโยคที่มีคำกริยาเป็นภาคแสดงและประโยคที่มีคำคุณศัพท์เป็นภาคแสดงแล้ว ประเภทที่สามก็คือประโยคที่มีคำนามเป็นภาคแสดง ซึ่งเรียกว่า 名词谓语句 (míngcí wèiyǔ jù)
ในภาษาไทย เรามักพูดประโยคอย่าง 'วันนี้วันพุธ' หรือ 'หนังสือเล่มนี้ยี่สิบหยวน' ได้โดยไม่ต้องมีคำว่า 'เป็น' หรือ 'คือ' แต่ในหลายบริบทผู้เรียนชาวไทยก็อาจเผลอแปลคำว่า 'เป็น' หรือ 'คือ' เป็นคำว่า 是 (shì) ไปเสียทุกครั้ง ในภาษาจีนกลาง คำนาม วลีบอกจำนวนและลักษณนาม หรือวลีบอกเวลาสามารถวางตามหลังประธานได้โดยตรงเพื่อทำหน้าที่เป็นภาคแสดง โดยไม่จำเป็นต้องมีคำกริยาในประโยคบอกเล่าสำหรับหมวดหมู่ความหมายที่เฉพาะเจาะจง
2. การใช้งานหลักในระดับ HSK 1
คุณไม่สามารถตัดคำกริยาออกได้ในทุกประโยคภาษาจีนที่มีคำนามสองคำ ในระดับเริ่มต้น ประโยคที่มีคำนามเป็นภาคแสดงจะจำกัดอยู่แค่ 4 ขอบเขตการใช้งานจริงเป็นหลัก ได้แก่ วันและวันที่ อายุ ราคาหรือจำนวน และภูมิลำเนาหรือถิ่นกำเนิด
- วันในสัปดาห์และวันที่ตามปฏิทิน: คำนามบอกเวลาอย่าง 今天 (jīntiān, วันนี้) หรือ 明天 (míngtiān, พรุ่งนี้) ทำหน้าที่เป็นประธาน ตามด้วยวันหรือวันที่โดยตรง
- อายุ: บุคคลหรือคำสรรพนามทำหน้าที่เป็นประธาน ตามด้วยตัวเลขและลักษณนามบอกอายุเป็นปีคือคำว่า 岁 (suì) คำบอกเวลาอย่าง 今年 (jīnnián, ปีนี้) มักจะปรากฏอยู่หน้าอายุ
- ราคา: สิ่งของทำหน้าที่เป็นประธาน และวลีตัวเลขพร้อมลักษณนามที่บอกจำนวนเงิน เช่น 块 (kuài) จะทำหน้าที่เป็นภาคแสดง
- ภูมิลำเนา: ในภาษาจีนพูด บ้านเกิดหรือที่มาของบุคคล ซึ่งมักจะเป็นชื่อสถานที่ตามด้วยคำว่า 人 (rén) สามารถวางตามหลังประธานได้โดยตรง
今天星期三。
คำบอกเวลา 今天 (jīntiān) เป็นประธาน และคำนาม 星期三 (xīngqīsān) ทำหน้าที่เป็นภาคแสดงโดยตรงโดยไม่มีคำกริยา
明天八月五号。
วันที่ตามปฏิทินมักทำหน้าที่เป็นภาคแสดงที่เป็นคำนามต่อท้ายประธานบอกเวลาได้ทันที
我儿子今年八岁。
วลีบอกจำนวนและลักษณนาม 八岁 (bā suì) ใช้บอกอายุโดยตรงโดยไม่ต้องมี 是 (shì) แม้ในภาษาไทยมักจะมีคำว่า 'อายุ' นำหน้าก็ตาม
这本书二十块。
วลีบอกราคา 二十块 (èrshí kuài) ทำหน้าที่เป็นภาคแสดงโดยตรงเพื่อบอกราคาของหนังสือ
王老师北京人。
ในภาษาจีนพูด ชื่อสถานที่ตามด้วยคำว่า 人 (rén) สามารถทำหน้าที่เป็นภาคแสดงที่เป็นคำนามได้โดยตรงเพื่อบอกภูมิลำเนา แม้ในภาษาไทยจะแปลโดยใช้คำว่า 'เป็น' ก็ตาม
3. การตั้งคำถามด้วยภาคแสดงที่เป็นคำนาม
เมื่อต้องการถามเกี่ยวกับวันที่ วันในสัปดาห์ อายุ หรือราคา ภาษาจีนจะคงลำดับคำเหมือนกับประโยคบอกเล่าทุกประการ เพียงแค่วางวลีนามแสดงคำถาม ซึ่งสร้างจากคำแสดงคำถามอย่าง 几 (jǐ, กี่ / เลขอะไร) หรือ 多少 (duōshao, เท่าไหร่) ลงในตำแหน่งภาคแสดงโดยตรง
今天几号？
วลีคำถาม 几号 (jǐ hào) อยู่ในตำแหน่งภาคแสดงที่เป็นคำนามซึ่งเป็นตำแหน่งเดียวกับคำตอบ
这个杯子多少钱？
วลีนามแสดงคำถาม 多少钱 (duōshao qián) ทำหน้าที่เป็นภาคแสดงโดยตรง
สังเกตว่าในประโยคคำถามทั้งสองข้างต้นไม่มีคำกริยาอยู่เลย วลีคำถาม 几号 (jǐ hào, วันที่เท่าไหร่) หรือ 多少钱 (duōshao qián, ราคาเท่าไหร่) ทำหน้าที่เป็นภาคแสดงโดยตรง และผู้ฟังก็เพียงแค่ตอบโดยนำตัวเลขหรือวันที่ที่ต้องการใส่ลงในตำแหน่งเดียวกันนั้น
4. รูปปฏิเสธและการเปรียบเทียบกับประโยคที่ใช้ 是 (shì)
หากต้องการปฏิเสธการระบุข้อมูลด้วยภาคแสดงที่เป็นคำนามตามตัวอย่างในบทนี้ ให้วาง 不是 (bú shì) หน้าวลีนาม เช่น 今天不是星期五 คือการปฏิเสธว่าวันนี้เป็นวันศุกร์ ในโครงสร้างนี้ใช้ 不 เพียงตัวเดียวแทน 不是 ไม่ได้ แต่กฎนี้ไม่ได้ครอบคลุมทุกสำนวนที่มีตัวเลข เช่น 不到八岁 หมายถึงอายุยังไม่ถึงแปดขวบ ซึ่งเป็นอีกโครงสร้างหนึ่ง เมื่อใช้ 是 เป็นคำกริยาหลัก ประโยคปฏิเสธที่ได้จึงเป็นประโยคที่มีคำกริยาเป็นภาคแสดง
今天不是星期五。
หากต้องการปฏิเสธว่าวันนี้เป็นวันศุกร์ ให้ใช้ 今天不是星期五 ไม่ใช้ 不 เพียงตัวเดียวเพื่อปฏิเสธการระบุวันในรูปประโยคนี้
นอกจากนี้ ผู้เรียนควรระวังไม่ละคำว่า 是 (shì) พร่ำเพรื่อเกินไป สำหรับการบอกวันที่ วันในสัปดาห์ และภูมิลำเนา การเติม 是 (shì) ในประโยคบอกเล่าก็ถือว่าถูกต้องตามหลักไวยากรณ์เช่นกัน ซึ่งมักจะช่วยเพิ่มการเน้นย้ำหรือทำให้ดูเป็นทางการขึ้นเล็กน้อย อย่างไรก็ตาม สำหรับการจัดหมวดหมู่ทั่วไป การระบุชื่อสิ่งของ หรือการบอกอาชีพหรือความสัมพันธ์ของบุคคล โดยปกติแล้วจำเป็นต้องใช้คำว่า 是 (shì) ในประโยคบอกเล่าทั่วไป
他是医生。
การบอกอาชีพในประโยคบอกเล่าทั่วไปจำเป็นต้องใช้คำกริยาเชื่อม 是 (shì) ซึ่งตรงกับการใช้คำว่า 'เป็น' ในภาษาไทย
× 他医生。
ผิดหลักไวยากรณ์ในการบอกอาชีพตามปกติ ต่างจากอายุ วันที่ หรือราคา คำนามบอกอาชีพอย่าง 医生 (yīshēng) ไม่สามารถทำหน้าที่เป็นภาคแสดงแบบเดี่ยวๆ ได้ ต้องใช้ว่า 他是医生 (tā shì yīshēng) แทน
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 他是医生。
คำถามที่พบบ่อย
การเติมคำว่า 是 (shì) เวลาพูดถึงวันในสัปดาห์ วันที่ หรือภูมิลำเนา ถือว่าผิดไหม?
ไม่ผิด สำหรับวันในสัปดาห์ วันที่ และภูมิลำเนา การเติมคำว่า 是 (shì) ก็ถือว่าถูกต้องตามหลักไวยากรณ์เช่นกัน เพียงแต่จะทำให้ประโยคนั้นกลายเป็นประโยคที่มีคำกริยาเป็นภาคแสดง ซึ่งมักจะฟังดูเน้นย้ำหรือเป็นทางการขึ้นเล็กน้อย อย่างไรก็ตาม สำหรับการบอกอายุด้วยคำว่า 岁 (suì) เจ้าของภาษามักจะใช้โครงสร้างที่มีคำนามเป็นภาคแสดงโดยไม่ใส่ 是 (shì) ในประโยคบอกเล่า
ทำไมจึงใช้แค่คำว่า 不 (bù) เพื่อปฏิเสธประโยคที่มีคำนามเป็นภาคแสดงไม่ได้?
ในประโยคที่ใช้ระบุข้อมูลโดยตรงตามบทนี้ 是 เป็นคำกริยาที่ 不 ปฏิเสธ เช่น 今天不是星期五 จึงใช้ 不 เพียงตัวเดียวแทนไม่ได้ ส่วนความหมายอื่นอาจต้องใช้อีกโครงสร้าง เช่น 不到八岁 หมายถึงอายุยังไม่ถึงแปดขวบ ไม่ใช่เพียงการปฏิเสธว่าอายุแปดขวบ
ประโยคที่มีคำนามเป็นภาคแสดงแตกต่างจากประโยคแบบประธาน-ภาคแสดงอื่นๆ ในระดับ HSK 1 อย่างไร?
โครงร่างหลักสูตร HSK 1 แบ่งประโยคแบบประธาน-ภาคแสดงออกเป็น 3 ประเภทตามคำหลักในภาคแสดง ได้แก่ ประโยคที่มีคำกริยาเป็นภาคแสดงจะใช้คำกริยาแสดงการกระทำหรือคำกริยาเชื่อม ประโยคที่มีคำคุณศัพท์เป็นภาคแสดงจะใช้คำคุณศัพท์บอกลักษณะ (มักใช้คู่กับคำว่า 很, hěn) และประโยคที่มีคำนามเป็นภาคแสดงจะใช้คำนามหรือวลีบอกจำนวนและลักษณนามโดยตรง
