HSKReadyดาวน์โหลดแอปHSK 4 · ประเภทของประโยค › รูปประโยคพิเศษ › ประโยคควบตำแหน่ง 2
ประโยคควบตำแหน่งแสดงการประเมินด้วย “表扬” และ “批评” ในระดับ HSK 4
บทเรียนนี้อธิบายโครงสร้างประโยคควบตำแหน่งแสดงการประเมิน (“兼语句”) ในระดับ HSK 4 ที่ใช้แสดงความเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบ: ประธาน + “表扬” / “批评” + กรรมที่ 1 + กริยา + กรรมที่ 2 คุณจะได้เรียนรู้ว่านามวลีเพียงชุดเดียวทำหน้าที่เป็นทั้งเป้าหมายของการชมเชยหรือการตำหนิ และเป็นผู้กระทำที่เป็นสาเหตุเบื้องหลังการประเมินนั้นได้อย่างไร
经理表扬小王节约用水。
ถูกต้อง: “Xiǎo Wáng” เป็นกรรมที่ 1 (บทควบตำแหน่ง) และ “jiéyuē yòngshuǐ” (ประหยัดน้ำ) เป็นวลีกริยา-กรรมที่อธิบายเหตุผลว่าทำไมเขาจึงได้รับคำชม
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
ประโยคควบตำแหน่งแสดงการประเมินคืออะไร
ในโครงร่างไวยากรณ์ระดับ HSK 4 รูปประโยคพิเศษจะรวมถึงกลุ่มประโยคควบตำแหน่ง (“兼语句”) ที่แสดงความเห็นชอบ ความชื่นชอบ ความไม่เห็นชอบ หรือการตำหนิ (“表爱憎义”)
ในไวยากรณ์ภาษาจีน ประโยคควบตำแหน่งจะมีคำนามหรือคำสรรพนามที่เรียกว่า บทควบตำแหน่ง (“兼语”) ซึ่งทำหน้าที่ทางไวยากรณ์สองอย่างในเวลาเดียวกัน คือทำหน้าที่เป็นกรรมของกริยาตัวที่หนึ่ง และเป็นประธานของกริยาวลีตัวที่สอง เมื่อผู้เรียนได้พบกับประโยคควบตำแหน่งในระดับต้น กริยาตัวแรกมักจะแสดงการขอร้องหรือการสั่งการ (เช่น “请” หรือ “让”) ซึ่งหมายความว่าประธานตัวแรกต้องการให้บทควบตำแหน่งทำบางสิ่งบางอย่างเป็นลำดับถัดไป
เมื่อใช้ 表扬 หรือ 批评 คำบรรยายที่ตามมาบอกเหตุผลของผู้ประเมิน มักเกี่ยวกับการกระทำก่อนหน้าหรือการปฏิบัติที่ทำอยู่ แต่ไม่จำเป็นต้องยืนยันว่าทำเสร็จทั้งการกระทำ เช่น 表扬他愿意承担责任 ชมความเต็มใจ ไม่ได้บอกว่ารับผิดชอบงานนั้นเสร็จแล้ว ส่วนรูปให้กระทำเสนอว่าผู้ร่วมเหตุการณ์คนแรกเป็นเหตุหรือขอให้เกิดเหตุการณ์ถัดไป
โครงสร้างหลักและลำดับคำ
โครงร่างหลักสูตรกำหนดรูปแบบนี้โดยใช้คำกริยาแสดงการประเมินหลักสองคำ ได้แก่ “表扬” สำหรับการประเมินในเชิงบวก และ “批评” สำหรับการประเมินในเชิงลบ บุคคลที่ถูกประเมินจะวางไว้หลังคำกริยาตัวแรกทันที และตามด้วยคำกริยาและกรรมที่บรรยายสิ่งที่เขาได้ทำโดยตรง
- ประธาน: ผู้ประเมิน (มักเป็นผู้มีอำนาจหน้าที่หรือเพื่อนร่วมงาน/เพื่อนร่วมชั้น เช่น ครู ผู้จัดการ หรือผู้ปกครอง)
- กริยาตัวที่ 1 (“表扬” / “批评”): แสดงท่าทีของการชมเชยหรือการตำหนิ
- กรรมที่ 1 (บทควบตำแหน่ง): บุคคลที่ได้รับการชมเชยหรือการตำหนิ และเป็นผู้กระทำกริยาที่ตามมาข้างหลังด้วย
- กริยา + กรรมที่ 2: พฤติกรรม การกระทำ หรือสภาพการณ์ที่ชัดเจนซึ่งเป็นสาเหตุให้เกิดการชมเชยหรือการตำหนิ
การแสดงความเห็นชอบและชมเชยด้วย “表扬”
表扬 หมายถึงชมเชยหรือยกย่อง จะต่อหน้าส่วนรวมหรือเป็นการส่วนตัวก็ได้ วลี 在班会上 อยู่หน้า 表扬 เพื่อบอกสถานการณ์ของการชม ส่วน 主动 หน้า 帮助 ขยายการช่วยเหลือที่ได้รับคำชม เลือกตำแหน่งส่วนขยายตามการกระทำที่ขยาย
经理表扬小王节约用水。
ถูกต้อง: “Xiǎo Wáng” เป็นกรรมที่ 1 (บทควบตำแหน่ง) และ “jiéyuē yòngshuǐ” (ประหยัดน้ำ) เป็นวลีกริยา-กรรมที่อธิบายเหตุผลว่าทำไมเขาจึงได้รับคำชม
林老师在班会上表扬张宇主动帮助新同学。
ถูกต้อง: บุพบทวลีอย่าง “zài bānhuì shàng” จะวางไว้หน้ากริยาหลัก “biǎoyáng” ในขณะที่คำกริยาวิเศษณ์ที่ขยายการกระทำ (“zhǔdòng”) จะวางไว้หน้ากริยาตัวที่สอง
ในทั้งสองประโยคข้างต้น บุคคลที่อยู่หลัง “表扬” (“Xiǎo Wáng”, “Zhāng Yǔ”) คือเป้าหมายโดยตรงของการชมเชย และวลีกริยา-กรรมที่ตามมาคือการระบุถึงการกระทำที่น่าชื่นชมนั้น
การแสดงความไม่เห็นชอบและตำหนิด้วย “批评”
ใช้ “批评” เมื่อชี้ให้เห็นถึงความผิดพลาด การฝ่าฝืนกฎ หรือนิสัยที่ไม่ดี กริยาวลีตัวที่สองสามารถเป็นได้ทั้งรูปบอกเล่า (ระบุการกระทำผิดที่ได้ทำลงไป) หรือรูปปฏิเสธด้วย “不” หรือ “没” (ระบุหน้าที่ที่ละเลยไม่ได้กระทำ)
队长批评他违反交通规则。
ถูกต้อง: “Tā” ทำหน้าที่เป็นกรรมของ “pīpíng” และเป็นประธานของ “wéifǎn jiāotōng guīzé”
主管批评我们不重视顾客的意见。
ถูกต้อง: คำปฏิเสธ “bù” วางไว้หน้ากริยาตัวที่สอง “zhòngshì” เพราะการไม่ให้ความสำคัญกับความคิดเห็นของลูกค้าเป็นสาเหตุของการถูกตำหนิ
สังเกตตำแหน่งของการวางคำปฏิเสธ หากการตำหนินั้นเกี่ยวกับการไม่ได้ทำบางสิ่งบางอย่าง ให้วาง “不” หรือ “没” ไว้หน้ากริยาตัวที่สองทันที (ดังเช่นใน “不重视顾客的意见”) แต่ถ้าคุณวาง “没” ไว้หน้า “批评” แทน ความหมายจะเปลี่ยนเป็น 'ไม่ได้ตำหนิพวกเรา'
หากต้องการถามคำถามว่ามีการประเมินดังกล่าวเกิดขึ้นหรือไม่ ให้ใช้รูปประโยคคำถามมาตรฐาน (เช่น “是不是” หรือการเติม “吗” ท้ายประโยค) กับกริยาหลัก “表扬” หรือ “批评”
校长是不是表扬你们及时发现了问题？
ถูกต้อง: รูปแบบการตั้งคำถามอย่าง “shì bu shì” จะวางไว้หน้ากริยาตัวแรกเพื่อถามว่าการชมเชยนั้นได้เกิดขึ้นหรือไม่
การเปรียบเทียบที่สำคัญและข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
เพื่อให้เข้าใจโครงสร้างนี้ได้อย่างแม่นยำในระดับ HSK 4 ให้จำข้อเปรียบเทียบสองประการต่อไปนี้: ความแตกต่างจากสำนวนการพูดในภาษาไทย และความแตกต่างจากประโยคควบตำแหน่งประเภทอื่นในภาษาจีน
- รูปประเมินกับรูปให้กระทำบอกความสัมพันธ์ต่างกัน 表扬/批评 เกริ่นเหตุผลของการประเมิน ส่วน 让 หรือ 派 อาจเกริ่นการกระทำที่ขอหรือก่อให้เกิด เวลาได้จากบริบท ไม่ใช่กฎแบ่งอดีตกับอนาคตอย่างง่าย
- บทควบตำแหน่งโดยตรงกับกรรมนามวลี: รูปเป้าหมายเชื่อม 小王 ตรงกับ 节约用水 ส่วน 小王节约用水的做法 ก็ถูกไวยากรณ์ แต่เป็นกรรมทั้งชุดของ 表扬 อย่าแทรกคำเทียบ for แบบอัตโนมัติ ให้เลือกโครงสร้างจีนที่สมบูรณ์
经理表扬小王节约用水的做法。
ในประโยคนี้ 表扬 รับนามวลี 小王节约用水的做法 เป็นกรรม เป็นวิธีชมการปฏิบัติที่เป็นธรรมชาติ เทียบกับ 经理表扬小王节约用水 ซึ่ง 小王 เชื่อมตรงกับการกระทำที่ตามมาในรูปควบตำแหน่งเป้าหมาย
หากชมบุคคลเรื่องการกระทำ รูปควบตำแหน่งมีประโยชน์ หากชมวิธีปฏิบัติ คุณสมบัติ หรืองานเขียน อาจใช้นามวลีเต็มเป็นกรรมได้ นามวลีนั้นอาจมีคำบรรยายการกระทำตามด้วย 的 + คำหลัก เช่น 做法 หรือ 行为 ไม่ได้จำกัดแค่คำนามคำเดียว
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมโครงร่างหลักสูตรจึงเรียกโครงสร้างนี้ว่า 'การแสดงความรักหรือความเกลียดชัง' (“表爱憎义”)
ในการจัดหมวดหมู่ไวยากรณ์ภาษาจีนแบบดั้งเดิม ประโยคควบตำแหน่งที่กริยาตัวแรกแสดงการชมเชย การตำหนิ ความชื่นชอบ หรือความรำคาญใจ จะถูกจัดกลุ่มรวมกันภายใต้ชื่อ “表爱憎义” (การแสดงความรัก/ความเห็นชอบ หรือความเกลียดชัง/ความไม่เห็นชอบ) สำหรับในระดับ HSK 4 โครงร่างหลักสูตรจะเน้นไปที่คำคู่ที่มีความถี่ในการใช้สูงเป็นหลัก นั่นคือ “表扬” (ชมเชย) และ “批评” (วิจารณ์/ตำหนิ)
สามารถวาง “了” ไว้หลัง “表扬” หรือ “批评” ทันทีในโครงสร้างนี้ได้หรือไม่
了 หลังคำกริยาประเมินบอกว่าการชม/ตำหนิเกิดขึ้น เช่น 经理表扬了小王节约用水的做法 ส่วนตัวอย่างควบตำแหน่งพื้นฐาน 校长表扬你们及时发现了问题 มี 了 หลัง 发现 ที่เกี่ยวกับเหตุการณ์พบปัญหา อย่าย้าย 了 ระหว่างกริยาโดยคิดว่าความหมายเหมือนกัน ให้เลือกทั้งประโยคตามเหตุการณ์ที่ต้องการระบุ
จำเป็นต้องเติม “因为” หรือ “为” เพื่อแปลคำว่า 'เพราะว่า' หรือ 'เรื่องที่' (เช่น ชมเขาเรื่องที่ช่วยเหลือ) หรือไม่
ไม่จำเป็น ในโครงสร้างประโยคควบตำแหน่งนี้ ความสัมพันธ์เชิงเหตุและผล ('ที่ทำบางสิ่งบางอย่าง') ถูกรวมไว้ในลำดับคำโดยตรงแล้ว เพียงแค่วางกรรมที่ 1 ไว้หน้ากริยาวลีตัวที่สองทันทีก็เพียงพอแล้ว
