HSK 2 · ประเภทของประโยค › รูปประโยคพิเศษ › ประโยค 有 2
รูปประโยคพิเศษ HSK 2: ประโยค “有” ที่ใช้แสดงการไปถึงระดับหรือปริมาณ
นอกจากการแสดงความเป็นเจ้าของและการมีอยู่ขั้นพื้นฐานแล้ว คำกริยา 有 (yǒu) ในภาษาจีนยังใช้เพื่อระบุว่าประธานมีปริมาณ ขนาด หรือไปถึงเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดอีกด้วย บทเรียนนี้ครอบคลุมวิธีการสร้างประโยคบอกเล่า ประโยคคำถาม และประโยคปฏิเสธด้วยโครงสร้างนี้ในระดับ HSK 2

那棵树有三米高。
ใช้ 有 + ปริมาณ + คำคุณศัพท์บอกขนาด 高 เพื่อแสดงว่าต้นไม้มีความสูงถึงระดับนั้น
× 她不有三十岁。
ผิดไวยากรณ์: ไม่สามารถปฏิเสธ 有 ด้วย 不 ได้ ต้องเปลี่ยน 不有 เป็น 没有 ดังที่แสดงในตัวอย่างที่ถูกต้อง
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 她没有三十岁。
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
ความหมายของ “การแสดงว่าไปถึงระดับ” ในประโยค “有”
ในช่วงเริ่มต้นของการเรียนภาษาจีน ผู้เรียนจะได้พบกับคำว่า 有 (yǒu) ในฐานะคำกริยาที่แสดงความเป็นเจ้าของ (มีสิ่งของ) หรือการมีอยู่ (มีบางสิ่งอยู่ในสถานที่หนึ่ง) แต่ในหลักสูตรไวยากรณ์ระดับ HSK 2 รูปประโยคพิเศษ “有”字句2 ได้แนะนำความหมายที่แตกต่างออกไป นั่นคือ การบ่งชี้ว่าประธานไปถึงหรือมีปริมาณ ขนาดวัด หรือเกณฑ์มาตรฐานในระดับหนึ่ง
有 ใช้บอกขนาดวัดหรือถามว่าถึงเกณฑ์หรือไม่ เช่น 那棵树有三米高 ตามบริบทและน้ำเสียง อาจเป็นการวัด การกะประมาณ หรือการเน้นเกณฑ์ จึงไม่ควรแปล 有 + จำนวนในประโยคบอกเล่าทุกครั้งว่า อย่างน้อยถึงจำนวนนั้น อย่างเคร่งครัด
รูปแบบที่ 1: การไปถึงตัวเลขหรือขนาดวัดที่ระบุเฉพาะ
วิธีใช้โครงสร้างนี้ที่พบบ่อยที่สุดคือการวาง 有 ไว้ระหว่างประธาน (หรือหัวเรื่อง) กับวลีบอกจำนวนและลักษณนาม หากคุณกำลังบรรยายขนาดทางกายภาพ เช่น ความสูง น้ำหนัก ความยาว หรือความกว้าง มักจะมีคำคุณศัพท์พยางค์เดียว เช่น 高 (gāo, สูง), 重 (zhòng, หนัก) หรือ 远 (yuǎn, ไกล) ตามหลังปริมาณนั้น ซึ่งต่างจากภาษาไทยที่มักวางคำคุณศัพท์เหล่านี้ไว้หน้าตัวเลข
那棵树有三米高。
ใช้ 有 + ปริมาณ + คำคุณศัพท์บอกขนาด 高 เพื่อแสดงว่าต้นไม้มีความสูงถึงระดับนั้น
这个箱子有二十公斤重。
เน้นย้ำว่าน้ำหนักของกระเป๋าเดินทางแตะระดับยี่สิบกิโลกรัม
เมื่อต้องการแสดงอายุหรือระยะเวลาที่การกระทำหนึ่งดำเนินมา จะไม่ต้องมีคำคุณศัพท์ตามหลังวลีบอกเวลาหรืออายุ และคำอนุภาค 了 (le) มักจะปรากฏที่ท้ายประโยคเพื่อแสดงว่าบัดนี้ได้มาถึงเกณฑ์ดังกล่าวแล้ว
他学中文有两年了。
ใช้ 有 หน้าวลีบอกระยะเวลา 两年 เพื่อเน้นย้ำว่าเรียนมาจนถึงเกณฑ์สองปีแล้ว
รูปแบบที่ 2: การไปถึงเกณฑ์มาตรฐานของบุคคลหรือสิ่งของอื่น
แทนที่จะใช้ตัวเลขที่แน่นอน เกณฑ์ที่อยู่หลัง 有 สามารถเป็นคำนามอื่นได้ โครงสร้างนี้แสดงว่า ประธาน A ได้ไปถึงระดับหรือเกณฑ์ของ มาตรฐาน B ในด้านคุณลักษณะบางประการ ในภาษาพูดตามธรรมชาติ คำชี้เฉพาะอย่าง 这么 (zhème, ขนาดนี้/เท่านี้) หรือ 那么 (nàme, ขนาดนั้น/เท่านั้น) มักจะอยู่หน้าคำคุณศัพท์ทันทีเพื่อชี้ไปยังระดับของเกณฑ์มาตรฐานนั้น
弟弟有爸爸那么高了。
แสดงว่าประธาน (น้องชาย) มีความสูงไปถึงเกณฑ์มาตรฐานของอีกคนหนึ่ง (คุณพ่อ) แล้ว
รูปแบบนี้เทียบคุณสมบัติที่เกี่ยวข้องกับเกณฑ์ ไม่ได้บอกเองว่า A มากกว่า B หรือพิสูจน์ว่าเคยตามหลังแล้วตามทัน ใน 弟弟有爸爸那么高了 คำ 了 ท้ายประโยคเพิ่มความหมายว่าสถานการณ์ปัจจุบันเปลี่ยนไป เมื่อใช้คนเป็นเกณฑ์ให้มีคุณศัพท์ เช่น 有爸爸那么高 บอกความสูง ส่วน 有爸爸 ลำพังมีความหมายอื่น
ประโยคคำถามและการปฏิเสธ: การกะประมาณและการยังไม่ถึงเกณฑ์
ในบทสนทนาในชีวิตประจำวัน รูปประโยคนี้พบบ่อยเป็นพิเศษในประโยคคำถามและประโยคปฏิเสธ เมื่อคุณถามคำถามด้วย 有 คุณกำลังถามว่าประธานมีปริมาณถึงตัวเลขหรือเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดหรือไม่
从这儿到火车站有五公里吗?
ถามเพื่อกะประมาณว่าระยะทางไปถึงเกณฑ์ห้ากิโลเมตรหรือไม่
หากต้องการพูดว่าบางสิ่งยังไม่ถึงปริมาณหรือเกณฑ์มาตรฐาน ซึ่งหมายถึง “น้อยกว่า/ไม่ถึง” ตัวเลขหนึ่ง หรือ “ไม่[คำคุณศัพท์]เท่ากับ” เกณฑ์ที่ตั้งไว้ คุณต้องปฏิเสธ 有 ด้วย 没 (méi) กลายเป็น 没有 (méiyǒu) เสมอ และเช่นเดียวกับ 有 ที่แปลว่ามีไว้ในครอบครอง คุณไม่สามารถใช้ 不 (bù) มาปฏิเสธคำนี้ได้เด็ดขาด
她没有三十岁。
การปฏิเสธที่ถูกต้องโดยใช้ 没有 เพื่อแสดงว่าอายุของเธอยังไม่ถึงเกณฑ์สามสิบปี
× 她不有三十岁。
ผิดไวยากรณ์: ไม่สามารถปฏิเสธ 有 ด้วย 不 ได้ ต้องเปลี่ยน 不有 เป็น 没有 ดังที่แสดงในตัวอย่างที่ถูกต้อง
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 她没有三十岁。
เมื่อไหร่ควรใช้ “有” เทียบกับการบอกปริมาณโดยตรง
ผู้เรียนมักสงสัยว่าประโยคที่มี 有 ต่างจากประโยคที่นำวลีบอกจำนวนมาวางต่อท้ายประธานโดยตรงอย่างไร การเข้าใจความแตกต่างในการใช้งานจริงจะช่วยให้คุณพูดได้เป็นธรรมชาติมากขึ้น
- เมื่อไม่มี 有 วลีบอกจำนวนก็ระบุขนาดได้โดยตรง อาจเป็นจำนวนแน่นอนหรือประมาณตามถ้อยคำกับบริบท เช่น 三米高 หรือ 两三米高
- ใช้ 有: เป็นการเน้นย้ำว่าจำนวนนั้นพุ่งไปถึงเกณฑ์ที่น่าสังเกต เป็นการแสดงการกะประมาณ หรือเป็นการตรวจสอบว่าบางสิ่งถึงเกณฑ์มาตรฐานหรือไม่
这个苹果两块钱。
ระบุราคาที่แน่นอนและตรงไปตรงมาโดยไม่ใช้ 有 เพราะไม่ได้ต้องการเน้นการกะประมาณหรือการไปถึงเกณฑ์ใดๆ
หากบอกราคาทั่วไป 这个苹果两块钱 เป็นรูปที่ตรงไปตรงมา ส่วน 有 ใช้เมื่อตรวจว่าราคาถึงเกณฑ์หรือไม่ แม้จำนวนไม่มาก เช่น 这个苹果有两块钱吗? จำนวนนั้นไม่จำเป็นต้องสูงในตัวเอง แต่เป็นเกณฑ์ที่กำลังพูดถึง
คำถามที่พบบ่อย
จำเป็นต้องมีคำคุณศัพท์อย่าง 高 หรือ 重 ไว้ท้ายประโยคเสมอไปไหม?
ไม่จำเป็น คุณจะใช้คำคุณศัพท์เมื่อต้องการระบุมิติทางกายภาพ เช่น ความสูง (高) น้ำหนัก (重) หรือระยะทาง (远) ในกรณีที่ลักษณนามเพียงอย่างเดียวไม่ได้ทำให้มิตินั้นชัดเจน แต่สำหรับอายุ (岁) และระยะเวลา (年, 个月, 天) ไม่ต้องมีคำคุณศัพท์ตามหลังปริมาณ
ใช้ 是 (shì) แทน 有 (yǒu) เพื่อบอกว่า “ต้นไม้สูงสามเมตร” ได้ไหม?
ในประโยคบอกขนาดวัดตามมาตรฐานภาษาจีน คุณจะเชื่อมประธานเข้ากับขนาดวัดโดยตรง (那棵树三米高) หรือไม่ก็ใช้ 有 เพื่อบ่งชี้ว่ามีขนาดถึงระดับนั้น (那棵树有三米高) การใช้ 是 ในบริบทนี้จะฟังดูไม่เป็นธรรมชาติ เว้นแต่ว่าคุณกำลังเปรียบเทียบความต่างหรือแก้ข้อมูลบางอย่างที่เฉพาะเจาะจง
คำว่า 没有二十岁 หมายความว่า “ไม่ได้อายุยี่สิบปี” (เช่น อาจจะเป็นยี่สิบสองปี) ใช่ไหม?
ไม่ใช่ เพราะคำว่า 有 ในโครงสร้างนี้หมายถึง “การไปถึง” เกณฑ์ที่กำหนด ดังนั้น 没有二十岁 จึงมีความหมายเฉพาะเจาะจงว่ายังไม่ถึงยี่สิบปี ซึ่งแปลว่าคนคนนั้นมีอายุน้อยกว่ายี่สิบปี