HSKReadyดาวน์โหลดแอปHSK 1 · ประเภทของประโยค › รูปประโยคพิเศษ › ประโยค 有 1
รูปประโยคพิเศษ HSK ระดับ 1: ประโยค “有” (yǒu) ที่แสดงความเป็นเจ้าของ
ในระดับ HSK 1 รูปประโยคพิเศษที่เรียกว่า “有”字句1 (ประโยค 有 รูปแบบที่ 1) ใช้สำหรับแสดงความเป็นเจ้าของ การครอบครอง ตลอดจนความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลหรือสังกัดขององค์กร โครงสร้างนี้จะเชื่อมผู้ครอบครองเข้ากับนามวลีที่ถูกครอบครองโดยตรง และมีลักษณะเฉพาะคือต้องใช้คำว่า 没 (méi) แทนที่จะใช้ 不 (bù) ในการทำเป็นประโยคปฏิเสธ
我有一本中文书。
แสดงความเป็นเจ้าของสิ่งของที่เป็นรูปธรรม โดยใช้คำบอกจำนวนและลักษณนาม 一本 (yì běn) วางไว้หน้าคำนาม
× 他不有自行车。
ไม่ถูกต้อง คำกริยา 有 (yǒu) ไม่สามารถปฏิเสธด้วยคำว่า 不 (bù) ได้ ต้องเปลี่ยนจาก 不有 (bù yǒu) เป็น 没有 (méiyǒu) ดังที่แสดงในตัวอย่างที่ถูกต้อง
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 他没有自行车。
อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด
ความหมายของ “การครอบครอง” ในประโยค 有 (yǒu)
ในโครงสร้างหลักสูตรไวยากรณ์ HSK ระดับ 1 นั้น “有”字句1 (ประโยค 有 ประเภทแรก) ถูกจัดอยู่ในหมวดรูปประโยคพิเศษ และเน้นไปที่การแสดงความเป็นเจ้าของหรือการมีครอบครอง (表示领有) โดยเฉพาะ ในไวยากรณ์ภาษาจีน แนวคิดนี้มีความหมายกว้างกว่าการเป็นเจ้าของวัตถุสิ่งของในทางกฎหมาย แม้ว่าจะครอบคลุมถึงสิ่งของที่คุณเป็นเจ้าของอย่างแน่นอน เช่น หนังสือ เงิน หรือจักรยาน แต่ก็ยังใช้บรรยายความสัมพันธ์ในครอบครัวและสังคม คุณลักษณะส่วนบุคคล ตลอดจนทรัพยากรที่เป็นนามธรรมอย่างเวลาว่างเป็นประจำอีกด้วย
ประธานในโครงสร้างนี้คือผู้ครอบครอง ในระดับผู้เริ่มต้น ประธานมักจะเป็นบุคคลหรือคำสรรพนาม เช่น 我 (wǒ, ฉัน/ผม) 你 (nǐ, คุณ) หรือชื่อเฉพาะของบุคคล อย่างไรก็ตาม องค์กรหรือคำนามรวมหมู่ เช่น โรงเรียน บริษัท หรือครอบครัว ก็สามารถทำหน้าที่เป็นผู้ครอบครองได้เช่นกัน เมื่อใช้บรรยายถึงสมาชิกหรือสิ่งอำนวยความสะดวกที่สังกัดอยู่กับองค์กรนั้นๆ
การสร้างประโยคบอกเล่าและนามวลีที่เป็นกรรม
โครงสร้างประโยคบอกเล่าพื้นฐานจะวางคำกริยา 有 (yǒu) ไว้ตรงกลางระหว่างผู้ครอบครองและสิ่งที่ถูกครอบครองโดยตรง คำกริยาในภาษาจีนไม่มีการผันรูปตามกาล บุรุษ หรือพจน์ ดังนั้นคำว่า 有 (yǒu) จึงคงรูปเดิมเสมอไม่ว่าประธานจะเป็นเอกพจน์หรือพหูพจน์ ซึ่งคล้ายคลึงกับการใช้คำว่า “มี” ในภาษาไทย
คำบอกจำนวนและลักษณนามระบุปริมาณได้ เช่น 一本中文书 และ 很多 บอกว่ามีมาก แต่คำนามนับได้แบบไม่มีคำขยายก็เป็นธรรมชาติเมื่อเพียงบอกว่ามี เช่น 我有自行车 หมายถึง “ฉันมีจักรยาน” ไม่จำเป็นต้องเป็นรายการหรือการเปรียบเทียบจึงจะสมบูรณ์
我有一本中文书。
แสดงความเป็นเจ้าของสิ่งของที่เป็นรูปธรรม โดยใช้คำบอกจำนวนและลักษณนาม 一本 (yì běn) วางไว้หน้าคำนาม
小王有两个姐姐。
แสดงความสัมพันธ์ในครอบครัวโดยใช้คำว่า 有 (yǒu) และวลีบอกจำนวน 两个 (liǎng gè)
我们学校有很多好老师。
แสดงให้เห็นว่าองค์กรหรือสถาบัน คือคำว่า 我们学校 (wǒmen xuéxiào) สามารถทำหน้าที่เป็นผู้ครอบครองบุคลากรในสังกัดได้
การปฏิเสธความเป็นเจ้าของด้วย 没有 (méiyǒu)
กฎไวยากรณ์ที่สำคัญที่สุดสำหรับประโยค 有 (yǒu) คือวิธีการทำเป็นประโยคปฏิเสธ แม้ว่าคำกริยาและคำคุณศัพท์ส่วนใหญ่ในภาษาจีนจะสามารถปฏิเสธได้ด้วยคำว่า 不 (bù) แต่คำกริยา 有 (yǒu) เป็นข้อยกเว้น คือต้องปฏิเสธด้วยคำว่า 没 (méi) เท่านั้น กลายเป็นคำว่า 没有 (méiyǒu) ผู้เรียนชาวไทยมักเผลอเทียบคำว่า “ไม่” กับ 不 (bù) แล้วนำไปวางหน้า 有 (yǒu) โดยตรง ซึ่งถือว่าผิดไวยากรณ์ กฎการใช้ 没有 (méiyǒu) นี้เป็นจริงเสมอไม่ว่าคุณจะกำลังพูดถึงอดีต ปัจจุบัน หรือสภาพโดยทั่วไปของการไม่มีสิ่งใดสิ่งหนึ่งก็ตาม
สังเกตว่าในประโยคปฏิเสธ เรามักจะละคำบอกจำนวนและลักษณนามที่อยู่หน้ากรรมออกไป หากต้องการพูดว่าไม่มีจักรยาน คุณเพียงแค่วางคำนามโดดๆ ไว้หลังคำว่า 没有 (méiyǒu) ได้เลย เพราะเป็นการปฏิเสธการครอบครองสิ่งนั้นทั้งหมดในภาพรวม
他没有自行车。
การปฏิเสธที่ถูกต้องโดยใช้คำว่า 没有 (méiyǒu) ตามด้วยคำนามโดดๆ โดยตรง
× 他不有自行车。
ไม่ถูกต้อง คำกริยา 有 (yǒu) ไม่สามารถปฏิเสธด้วยคำว่า 不 (bù) ได้ ต้องเปลี่ยนจาก 不有 (bù yǒu) เป็น 没有 (méiyǒu) ดังที่แสดงในตัวอย่างที่ถูกต้อง
ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 他没有自行车。
การตั้งคำถามและการนำไปใช้จริงในชีวิตประจำวัน
ในระดับผู้เริ่มต้น วิธีที่ตรงไปตรงมาที่สุดในการถามว่าใครมีบางสิ่งบางอย่างหรือไม่ คือการเติมคำอนุภาคบอกคำถาม 吗 (ma) ไว้ท้ายประโยคบอกเล่า และเช่นเดียวกับในประโยคปฏิเสธ เมื่อคุณถามว่าใครมีสิ่งของหรือทรัพยากรใดโดยทั่วไปหรือไม่ คุณมักจะใช้คำนามโดดๆ โดยไม่มีคำบอกจำนวนหรือลักษณนาม เว้นแต่ว่าจำนวนที่เฉพาะเจาะจงจะเป็นประเด็นหลักของคำถามนั้น
你今天下午有时间吗？
ประโยคคำถามแบบใช่หรือไม่ที่เป็นธรรมชาติเกี่ยวกับทรัพยากรที่เป็นนามธรรม (เวลา) ซึ่งนิยมใช้ก่อนการขอร้องหรือการชักชวน
การถามว่าอีกฝ่ายมีเวลาหรือไม่ ดังเช่นในตัวอย่างข้างต้น เป็นวิธีที่สุภาพและเป็นธรรมชาติในการเกริ่นนำเพื่อชักชวนหรือขออนุญาตนัดหมาย คำบอกเวลาอย่างเช่น 今天下午 (jīntiān xiàwǔ, บ่ายวันนี้) สามารถวางไว้หน้าคำว่า 有 (yǒu) เพื่อระบุช่วงเวลาที่ชัดเจนว่าอีกฝ่ายว่างตอนไหน ในการตอบคำถามนี้แบบสั้นๆ ผู้ฟังสามารถพูดเพียงแค่ 有 (yǒu, มี) หรือ 没有 (méiyǒu, ไม่มี) ก็ได้
การแยกแยะคำว่า 有 (yǒu) ที่แสดงความเป็นเจ้าของออกจากโครงสร้างที่ใกล้เคียงกัน
ผู้เรียนมักจะต้องเลือกระหว่างประโยค 有 (yǒu) ที่แสดงความเป็นเจ้าของ กับรูปประโยคในระดับ HSK 1 อีกสองประเภทที่ใกล้เคียงกัน การยึดความสัมพันธ์ทางความหมายหลักไว้ในใจจะช่วยให้เลือกใช้ได้อย่างชัดเจน:
- การครอบครองด้วย 有 (yǒu) กับ การระบุตัวตนด้วย 是 (shì): ใช้ 是 (shì) เมื่อประธานและกรรมเป็นสิ่งเดียวกัน หรือเมื่อประธานจัดอยู่ในกลุ่มประเภทที่ระบุไว้โดยกรรม (เช่น การระบุว่าใครคนหนึ่งเป็นนักเรียน) และใช้ 有 (yǒu) เมื่อประธานเป็นเจ้าของหรือมีความสัมพันธ์กับอีกสิ่งหนึ่งที่แยกจากกัน (เช่น ครูมีนักเรียน หรือคนคนหนึ่งมีพี่สาว)
- 有 บอกการครอบครอง ความสัมพันธ์ในสังกัด หรือการมีอยู่ในสถานที่ได้ ต้องดูบริบท เช่น 我们学校有很多老师 อาจบอกบุคลากรของโรงเรียน หรือบอกว่ามีใครอยู่ที่นั่น อย่าจัดประเภทจากคำว่า 学校 อย่างเดียว ให้เปรียบเทียบความสัมพันธ์ที่ต้องการสื่อ แทนการคิดว่าประธานแต่ละคำหมายถึงได้เฉพาะเจ้าของหรือสถานที่
คำถามที่พบบ่อย
สามารถใช้คำว่า 不 (bù) วางไว้ข้างหน้าคำว่า 有 (yǒu) โดยตรงเพื่อสื่อความหมายว่า “ไม่มี” ได้บ้างไหม
การปฏิเสธการมีโดยตรงที่สอนในบทนี้ใช้ 没有 เช่น 他没有自行车 ไม่ใช่ 他不有自行车 ส่วน 不 ปฏิเสธกริยาช่วยหรือข้อความอื่นหน้า 有 ได้ เช่น 我不会有时间 ซึ่งเป็นโครงสร้างต่างออกไป ไม่ใช่การนำ 不有 มาติดกันเฉยๆ
จะตอบรับหรือปฏิเสธแบบสั้นๆ สำหรับคำถามที่ใช้คำว่า 有 (yǒu) ได้อย่างไร
ให้ทวนคำกริยาเมื่อต้องการตอบรับว่า “มี” โดยพูดว่า 有 (yǒu) หรือใช้รูปปฏิเสธว่า 没有 (méiyǒu) เมื่อต้องการตอบว่า “ไม่มี” โดยไม่จำเป็นต้องพูดคำนามที่เป็นกรรมซ้ำอีกหากเข้าใจตรงกันชัดเจนอยู่แล้ว
จำเป็นต้องใส่ลักษณนามอย่างเช่น 一个 (yí gè) เวลาพูดว่าไม่มีบางสิ่งบางอย่างหรือไม่
โดยปกติแล้วไม่จำเป็น ในประโยคที่ใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น “ฉันไม่มีรถยนต์” หรือ “เขาไม่มีพี่ชาย” คุณสามารถวางคำนามโดดๆ ไว้หลังคำว่า 没有 (méiyǒu) ได้โดยตรง
