# วลีควบบทบาทในภาษาจีน (兼语短语): คู่มือไวยากรณ์ HSK 2 | HSKReady

Canonical: https://hskready.app/th/grammar/hsk-2-structures-166e1a0c4a
Language: th
Content ID: web-grammar-hsk-2-structures-166e1a0c4a
HSK levels: 2
Updated: 2026-10-23T04:55:49.488Z
Scope: published website educational content; full vocabulary, question bank and mock exams remain in the app.

เรียนรู้วิธีสร้างและใช้วลีควบบทบาท (兼语短语) ในภาษาจีนกลางด้วยกริยาการขอร้องหรือสั่งการ เช่น 请, 让, 叫 และกริยาแสดงการมีอยู่ 有

ไวยากรณ์

[HSK 2 · วลี › ประเภทตามโครงสร้าง › โครงสร้างประเภทอื่น](https://hskready.app/th/grammar/hsk-2#hsk-2-g037)

# วลีควบบทบาท (兼语短语) ในภาษาจีน: โครงสร้าง ความหมาย และการใช้งาน

วลีควบบทบาท (兼语短语) คือการเชื่อมวลีกริยา-กรรมและวลีประธาน-ภาคแสดงเข้าด้วยกันโดยมีคำนามตัวกลางร่วมกัน คำนามตัวกลางนี้ทำหน้าที่เป็นกรรมของกริยาตัวที่หนึ่ง และเป็นประธานของการกระทำหรือสภาพตัวที่สองไปพร้อมกัน

ประธาน กริยาให้ทำ / ขอร้องตัวที่ 1 คำนามควบบทบาท (กรรมที่ 1 / ประธานที่ 2) กริยาตัวที่ 2 / วลีคุณศัพท์ กรรมตัวที่ 2 (ถ้ามี)

ตัวอย่างประโยค

我请你喝茶。

Wǒ qǐng nǐ hē chá.

ฉันขอเชิญคุณดื่มชา / ฉันขอเลี้ยงชาคุณนะ

“你” (nǐ) คือคำนามควบบทบาท โดยเป็นทั้งกรรมของ “请” (เชิญ/เลี้ยง) และเป็นประธานของ “喝茶” (ดื่มชา)

ตัวอย่างที่ไม่ถูกต้อง

× 妈妈叫弟弟不等一下。

Māma jiào dìdi bù děng yíxià.

ความหมายที่ต้องการสื่อ: แม่ไม่ได้บอกให้น้องชายรอ

รูปนี้ไม่ได้ปฏิเสธว่าแม่ออกคำสั่งตามความหมายที่ตั้งใจ หากจะบอกว่า “ไม่ได้บอกให้รอ” ให้วาง 没 หน้า 叫 อีกทั้ง 不等一下 ก็เป็นคำสั่งปฏิเสธที่ไม่เป็นธรรมชาติในที่นี้ แต่ไม่ได้ห้าม 不 ในภาคแสดงของวลีควบบทบาททุกกรณี เช่น 让他不再担心 ใช้ได้

ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 妈妈没叫弟弟等。

**อ่านคำอธิบายและตัวอย่างทั้งหมด**

## วลีควบบทบาท (兼语短语) คืออะไร?

ในโครงร่างไวยากรณ์ภาษาจีนระดับ 2 หมวดประเภทโครงสร้างวลี (短语结构类型) วลีควบบทบาท (兼语短语) คือโครงสร้างที่กระชับซึ่งอนุประโยคสองส่วนซ้อนทับกันที่คำนามหรือคำสรรพนามเพียงคำเดียว ในไวยากรณ์ภาษาจีน คำว่า “兼语” แปลตรงตัวว่าคำที่ทำหน้าที่ทางไวยากรณ์สองอย่างในเวลาเดียวกัน โดยทำหน้าที่เป็นกรรมตรงของกริยาตัวที่หนึ่ง และในขณะเดียวกันก็ทำหน้าที่เป็นประธานที่เป็นผู้กระทำหรืออยู่ในสภาพของกริยาหรือคำคุณศัพท์ตัวที่สองด้วย

ประธาน กริยาให้ทำ / ขอร้องตัวที่ 1 คำนามควบบทบาท (กรรมที่ 1 / ประธานที่ 2) กริยาตัวที่ 2 / วลีคุณศัพท์ กรรมตัวที่ 2 (ถ้ามี)

ลองพิจารณาการเชิญชวนแบบง่ายๆ เมื่อคุณเชิญเพื่อนมาดื่มชา การกระทำของคุณคือการเชิญ และการกระทำของเพื่อนคือการดื่มชา ในภาษาไทยเรามักจะพูดเรียงกันไปหรือใช้คำว่า “ให้” หรือ “มา” เชื่อม (เช่น เชิญคุณมาดื่มชา หรือบอกให้เขาพักผ่อน) ส่วนในภาษาจีนจะวางกริยาตัวที่สองต่อท้ายคำนามควบบทบาทได้โดยตรงโดยไม่ต้องมีคำเชื่อมใดๆ เพียงแค่ใช้ลำดับคำในการแสดงความสัมพันธ์เท่านั้น

我请你喝茶。

Wǒ qǐng nǐ hē chá.

ฉันขอเชิญคุณดื่มชา / ฉันขอเลี้ยงชาคุณนะ

“你” (nǐ) คือคำนามควบบทบาท โดยเป็นทั้งกรรมของ “请” (เชิญ/เลี้ยง) และเป็นประธานของ “喝茶” (ดื่มชา)

## การใช้งานหลักที่ 1: การเชิญชวน การสั่งการ และการให้ทำ

วลีควบบทบาทที่พบบ่อยที่สุดจะใช้กริยาตัวแรกที่สื่อถึงการทำให้เกิด การขอร้อง การอนุญาต หรือการมอบหมายให้ใครบางคนทำบางสิ่ง เนื่องจากกริยาตัวแรกเป็นตัวกำหนดพฤติกรรมของคำนามควบบทบาท ดังนั้นจึงมีเพียงกริยาที่มีความหมายเชิงให้ทำ อนุญาต หรือสั่งการเท่านั้นที่สามารถอยู่ในตำแหน่งกริยาตัวที่หนึ่งของโครงสร้างนี้ได้

- 请 (qǐng): เชิญหรือขอร้องให้ใครทำบางสิ่งอย่างสุภาพ (หรือเลี้ยงรับรอง)

- 让 (ràng): ให้ อนุญาต หรือบอกให้ใครทำบางสิ่ง (มีความหมายกลางๆ และพบบ่อยมากในภาษาพูด)

- 叫 (jiào): บอกหรือสั่งให้ใครทำบางสิ่ง หรือทำให้เกิดปฏิกิริยาบางอย่าง (มักจะตรงไปตรงมาหรือเป็นกันเองมากกว่า 让)

- 派 (pài): ส่งตัวหรือมอบหมายให้ใครไปจัดการงานหรือไปยังสถานที่ใดสถานที่หนึ่ง

医生让他多休息。

Yīshēng ràng tā duō xiūxi.

คุณหมอให้เขาพักผ่อนมากๆ

“让” (ràng) เป็นกริยาแนะนำสั่งการ และ “他” (tā) คือคำนามควบบทบาทที่เป็นผู้พักผ่อน

妈妈叫弟弟等一下。

Māma jiào dìdi děng yíxià.

แม่บอกให้น้องชายรอสักครู่

“叫” (jiào) ใช้ในภาษาพูดในชีวิตประจำวันเพื่อบอกหรือสั่งให้ใครทำบางสิ่ง

公司派小王去上海。

Gōngsī pài Xiǎo Wáng qù Shànghǎi.

บริษัทส่งเสี่ยวหวังไปเซี่ยงไฮ้

“小王” (Xiǎo Wáng) เป็นผู้ที่ถูกบริษัทส่งตัวไป และเป็นคนที่เดินทางไปเซี่ยงไฮ้

## การใช้งานหลักที่ 2: การเปิดตัวคำนามที่ไม่ชี้ชัดด้วย 有

วลีควบบทบาทประเภทหลักแบบที่สองจะขึ้นต้นด้วยกริยาแสดงการมีอยู่คือ “有” (yǒu แปลว่า มี) ในภาษาจีนกลาง บุคคลหรือสิ่งของที่ยังไม่ทราบแน่ชัดหรือไม่ชี้เฉพาะ (เช่น “ใครบางคน” หรือ “เพื่อนคนหนึ่ง”) มักจะไม่วางไว้โดดๆ ที่ต้นประโยคเพื่อเป็นประธานของกริยาแสดงการกระทำ แต่ผู้พูดจะใช้ “有” เพื่อเปิดตัวคำนามที่ไม่ชี้ชัดนั้นในฐานะคำนามควบบทบาทก่อน แล้วจึงค่อยระบุว่าคนหรือสิ่งนั้นกำลังทำอะไร (คล้ายกับที่ภาษาไทยพูดว่า “มีคน...”)

有 คำนามควบบทบาท (กรรมที่ 1 / ประธานที่ 2) กริยาตัวที่ 2 / วลีคุณศัพท์ กรรมตัวที่ 2 (ถ้ามี)

外面有人找你。

Wàimiàn yǒu rén zhǎo nǐ.

ข้างนอกมีคนมาหาคุณ

“有” (yǒu) เปิดตัวคำนามควบบทบาทที่ไม่ชี้ชัดคือ “人” (rén คน/ใครบางคน) ซึ่งเป็นผู้กระทำกริยา “找你” (มาหาคุณ)

ในตัวอย่างข้างต้น “人” (rén แปลว่า คน/ใครบางคน) เป็นกรรมของ “有” (มีคน) และในขณะเดียวกันก็เป็นประธานของ “找” (มาหาคุณ) มักจะมีคำบอกสถานที่ เช่น “外面” (ข้างนอก) หรือคำบอกเวลาวางไว้ข้างหน้า “有” เพื่อระบุบริบทของเหตุการณ์

## ข้อเปรียบเทียบที่เป็นประโยชน์: วลีควบบทบาท กับ วลีกริยาเรียง

สำหรับสองตัวอย่างที่เปรียบเทียบที่นี่ การดูว่าใครทำแต่ละการกระทำช่วยแยกวลีควบบทบาทกับวลีกริยาเรียงได้ แต่ตัวผู้กระทำไม่ใช่เกณฑ์ครบถ้วนสำหรับทุกประโยค เพราะกริยาอาจรับอนุประโยคประธาน-ภาคแสดงทั้งหน่วยเป็นกรรมแทน

我去商店买苹果。

Wǒ qù shāngdiàn mǎi píngguǒ.

ฉันไปร้านค้าเพื่อซื้อแอปเปิล

ตัวอย่างเปรียบเทียบ (วลีกริยาเรียง ไม่ใช่วลีควบบทบาท): “我” (ฉัน) เป็นผู้กระทำทั้งกริยา “去” (ไป) และ “买” (ซื้อ)

ใน 我去商店买苹果 ผู้กระทำทั้งสองอย่างคือ 我 ส่วน 公司派小王去上海 นั้น 小王 เป็นผู้ถูกส่งและเป็นผู้ไป แต่ใน 我知道他来了 กริยา 知道 รับอนุประโยค 他来了 ทั้งหน่วยเป็นกรรม การมีผู้กระทำคนละคนเพียงอย่างเดียวจึงไม่ได้ทำให้เป็นวลีควบบทบาท

## ข้อจำกัดทางโครงสร้างและข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

หากปฏิเสธว่ามีการสั่งเกิดขึ้น ให้ใช้ 没 หน้ากริยาตัวแรกในตัวอย่างเหตุการณ์ที่ผ่านมา หากรายงานคำสั่งห้าม รูปที่ใช้ได้ดีคือ 别/不要 หน้าการกระทำที่สอง แต่ 不 ก็ใช้ในภาคแสดงที่สองที่เหมาะสมได้ เช่น 让他不再担心 จึงต้องดูความหมายและภาคแสดง ไม่ใช่ห้าม 不 หลังคำนามควบบทบาททุกกรณี

× 妈妈叫弟弟不等一下。

Māma jiào dìdi bù děng yíxià.

ความหมายที่ต้องการสื่อ: แม่ไม่ได้บอกให้น้องชายรอ

รูปนี้ไม่ได้ปฏิเสธว่าแม่ออกคำสั่งตามความหมายที่ตั้งใจ หากจะบอกว่า “ไม่ได้บอกให้รอ” ให้วาง 没 หน้า 叫 อีกทั้ง 不等一下 ก็เป็นคำสั่งปฏิเสธที่ไม่เป็นธรรมชาติในที่นี้ แต่ไม่ได้ห้าม 不 ในภาคแสดงของวลีควบบทบาททุกกรณี เช่น 让他不再担心 ใช้ได้

ตัวอย่างที่แก้ไขแล้ว: 妈妈没叫弟弟等。

妈妈没叫弟弟等。

Māma méi jiào dìdi děng.

แม่ไม่ได้บอกให้น้องชายรอ

没 หน้า 叫 ปฏิเสธว่าแม่ได้บอกให้ทำ เปรียบเทียบกับตัวอย่างถัดไปที่แม่ได้ออกคำสั่งเชิงปฏิเสธจริง

妈妈叫弟弟别等了。

Māma jiào dìdi bié děng le.

แม่บอกให้น้องชายไม่ต้องรอแล้ว (อย่ารออีกเลย)

ประโยคที่แก้ไขถูกต้องเมื่อการกระทำตัวที่สองเป็นคำสั่งห้ามโดยใช้ “别” (bié)

หมายเหตุหลักสูตร: คู่มือนี้ครอบคลุมเรื่องวลีควบบทบาท (兼语短语) ตามที่ระบุไว้ในระดับ 2 ของโครงร่าง HSK ฉบับ 2025-11 ที่ให้มา (ป้ายกำกับการเริ่มใช้ 2026-07) เนื่องจากศูนย์สอบแต่ละแห่งอาจจัดสอบด้วยชุดข้อสอบที่ต่างกันในช่วงเปลี่ยนผ่าน โปรดตรวจสอบรายละเอียดการลงทะเบียนอย่างเป็นทางการเพื่อดูรูปแบบการสอบของคุณโดยเฉพาะ

## คำถามที่พบบ่อย

**ทำไมจึงเรียกว่าวลีควบบทบาท (兼语短语)?**

ที่เรียกว่าวลีควบบทบาทเพราะคำนามที่อยู่ตรงกลางทำหน้าที่เหมือนจุดเชื่อมหรือบานพับระหว่างอนุประโยคสองส่วน โดยเป็นทั้งกรรมของกริยาตัวที่หนึ่งและเป็นประธานของกริยาตัวที่สองในเวลาเดียวกัน

**จำเป็นต้องมีคำเชื่อมอื่นก่อนหน้ากริยาตัวที่สองหรือไม่?**

ไม่จำเป็น ในภาษาไทยเราอาจมีคำว่า “ให้” หรือ “ว่า” มาช่วยเชื่อมในบางบริบท แต่ในภาษาจีนเมื่อใช้กริยาอย่าง 请, 让, 叫 แล้ว เราสามารถวางกริยาหรือวลีคุณศัพท์ตัวที่สองต่อท้ายคำนามควบบทบาทได้โดยตรงโดยไม่ต้องมีคำบุพบทหรือคำเชื่อมใดๆ คั่นอีก

**เราจะแยกวลีควบบทบาทออกจากวลีกริยาเรียงอย่างรวดเร็วได้อย่างไร?**

เริ่มจากดูว่าใครทำแต่ละการกระทำในสองรูปที่สอน จากนั้นตรวจว่ากริยาตัวแรกรับอะไรเป็นกรรม 请你来 มีคำนามควบบทบาทคือ 你 ส่วน 知道他来了 รับอนุประโยค 他来了 ทั้งหน่วยเป็นกรรม จึงเป็นอีกโครงสร้างหนึ่ง

**แหล่งข้อมูล**[hsk.cn-bj.ufileos.com · หน้า PDF 390](https://hsk.cn-bj.ufileos.com/3.0/%E6%96%B0%E7%89%88HSK%E8%80%83%E8%AF%95%E5%A4%A7%E7%BA%B21219.pdf#page=390)

## เรียนต่อในแอป

ข้อสอบจำลองเต็มรูปแบบอยู่ในแอป HSKReady

[![Download on the App Store](https://hskready.app/download-on-app-store-black.svg)ดาวน์โหลดบน App Store](https://apps.apple.com/th/app/id6791916440?l=th)[![Get it on Google Play](https://hskready.app/get-it-on-google-play.svg)ใช้ Android? Google Play](https://play.google.com/store/apps/details?id=com.curiolab.hskready&hl=th&gl=TH)

[HSKReady App](https://hskready.app/th/app)